<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" xmlns:turbo="http://turbo.yandex.ru" version="2.0">
<channel>
<title>Digər yazılar - Serkerde.com</title>
<link>https://serkerde.com/</link>
<language>az</language>
<description>Digər yazılar - Serkerde.com</description>
<generator>DataLife Engine</generator><item turbo="true">
<title>Ekranın arxasındakı tələ: sosial media və narkotik təhlükəsi</title>
<guid isPermaLink="true">https://serkerde.com/index.php?newsid=57</guid>
<link>https://serkerde.com/index.php?newsid=57</link>
<category><![CDATA[Digər yazılar]]></category>
<dc:creator>Serkerde</dc:creator>
<pubDate>Mon, 08 Jun 2026 12:38:37 +0400</pubDate>
<description><![CDATA[<p><img src="https://www.burakhancaliskan.av.tr/wp-content/uploads/2024/04/Telegram-Dolandiricilik-S%CC%A7ikayet-Dilekc%CC%A7esi-1024x683.jpg" alt="Uyuşturucu Ticareti Savunma Dilekçesi - Av. Burakhan Çalışkan"></p>
<p><span><strong><span lang="az-latin">Narkotik bəlasına həsr etdiyim əvvəlki yazımda <u><a href="https://stopnarkotik.az/az/valideyn-korlugu-narkotik-blasi-hmis-kucdn-glmir-srkrd-srxanoglu-yazir.html" rel="external noopener">“valideyn korluğu”</a></u>ndan danışmışdım. Yəni bəzən ailənin öz evində baş verən dəyişikliyi gec görüb, zamanında fərqinə varmamasının, övladına qarşı doğru münasibət qura bilməməsinin ağır fəsadlarını oxucunun diqqətinə çatdırmağa çalışmışdım. Bu dəfə isə məsələnin başqa tərəfinə diqqət çəkmək istəyirəm: sosial media və sosial şəbəkələr narkotik təhlükəsində hansı rolu oynayır? Çünki bu gün narkotik təhlükəsini yalnız küçədə, qaranlıq yerlərdə, şübhəli adamların yanında axtarmaq artıq köhnə düşüncədir. Təhlükə formasını dəyişib. İndi o çox vaxt insanın qarşısına birbaşa çıxmır. </span></strong></span></p>]]></description>
<turbo:content><![CDATA[ <p><span><strong><span lang="az-latin"><img src="https://www.ozkokhukuk.com/wp-content/uploads/2024/08/human-skull-crossbones-drug-addict-concept_1357-14.jpg" alt="Uyuşturucu Bulundurmanın ve Kullanmanın Hukuki Sonuçları Nelerdir -  Arabulucu Avukat Özlem Zennup ÖZKÖK 0 541 485 92 48"></span></strong></span></p>
<p><span><strong><span lang="az-latin">Narkotik bəlasına həsr etdiyim əvvəlki yazımda <u><a href="https://stopnarkotik.az/az/valideyn-korlugu-narkotik-blasi-hmis-kucdn-glmir-srkrd-srxanoglu-yazir.html" rel="external noopener">“valideyn korluğu”</a></u>ndan danışmışdım. Yəni bəzən ailənin öz evində baş verən dəyişikliyi gec görüb, zamanında fərqinə varmamasının, övladına qarşı doğru münasibət qura bilməməsinin ağır fəsadlarını oxucunun diqqətinə çatdırmağa çalışmışdım. Bu dəfə isə məsələnin başqa tərəfinə diqqət çəkmək istəyirəm: sosial media və sosial şəbəkələr narkotik təhlükəsində hansı rolu oynayır? Çünki bu gün narkotik təhlükəsini yalnız küçədə, qaranlıq yerlərdə, şübhəli adamların yanında axtarmaq artıq köhnə düşüncədir. Təhlükə formasını dəyişib. İndi o çox vaxt insanın qarşısına birbaşa çıxmır. Əvvəlcə gözə öyrəşir, sonra söhbətə çevrilir. Daha sonra zarafat olur və nəhayətində adam özü də hiss etmədən ona qarşı əvvəlki qədər ayıq qalmır. Məncə, bu gün ən böyük problemlərdən biri məhz budur.</span></strong></span></p>
<p><span><span lang="az-latin">Sosial media narkotiki hər zaman açıq şəkildə təbliğ etmir. Bəzən onun haqqında elə danışılır, elə zarafat edilir, elə görüntülər paylaşılır ki, məsələ yavaş-yavaş adiləşməyə başlayır. Dünən qorxulu sayılan şey bu gün gülməli video olur, sabah mahnı sözünə çevrilir. Bir müddət sonra isə adamın beynində belə bir fikir yaranır ki, “əşşi boş şeydi, o qədər də ciddi məsələ deyilmiş”. Əsl təhlükə də elə buradan başlayır. Çünki narkotikdən pul qazanan adam üçün bundan yaxşı nə ola bilər? İnsan qorxmasın, məsələni ciddi qəbul etməsin və bunu uzaq təhlükə kimi yox, “hamının bildiyi adi şey” kimi görsün.</span></span></p>
<p><span><span lang="az-latin"><img src="https://cdn.ankaramasasi.com/2024/11/09/zehir-tacirlerine-operasyon-09112024-1-zwz0qfa2.webp" alt="Çevrim içi zehir tacirleri bir bir enselendi... | Ankara Masası"></span></span></p>
<p><span><span lang="az-latin">Narkotik tacirinin işi təkcə satmaq deyil. O, əvvəlcə mühit hazırlayır. Adamın qorxusunu azaldır, marağını artırır, sonra da fürsət axtarır. Sosial media isə bu iş üçün çox geniş və əvəzolunmaz  meydandır. Orada yaş da, maraq da, təklik də, özünü sübut etmək istəyən gənclər də, asan pul axtaranlar da, diqqət istəyənlər də var. Burada söhbət təkcə uşaqlardan getmir. Bu təhlükə yeniyetməyə də aiddir, tələbəyə də, gəncə də, cavana da. Hətta özünü çox ağıllı, çox ayıq, hər şeyi bilən hesab edən yaşlı-başlı adama da. Çünki sosial media hamıya eyni qapıdan yaxınlaşır: telefondan.</span></span></p>
<p><span><span lang="az-latin">Bu məqamda ABŞ-ın Narkotiklərlə Mübarizə Administrasiyasının illərdir “narkotik satan şəbəkələr sosial media və mesajlaşma tətbiqlərindən istifadə edərək insanlara, xüsusilə də gənclərə daha rahat çata bilirlər” xəbərdarlığını xatırlamaq yerinə düşərdi. DEA-nın “Social Media Drug Trafficking Threat” adlı xəbərdarlığında da əsas fikir budur ki, təhlükə artıq insanın cibində gəzdirdiyi telefona qədər yaxınlaşıb. Bu faktın özü çox şey deyir. Əvvəllər narkotik satan adam müəyyən bir yerdə dayanmalı, müəyyən çevrəyə girməli, kiməsə fiziki yaxınlaşmalı idi. İndi isə bu məsafə azalıb. Telefon, sosial şəbəkə, gizli yazışma, saxta adlar, yalan profillər var. İnsan bəzən küçədə yaxın durmayacağı adamla telefonda rahat yazışa bilir. Çünki ekran adama saxta rahatlıq verir. Məsələ də elə buradadır: telefon təhlükəni təhlükəsiz göstərir.</span></span></p>
<p><span><span lang="az-latin">Küçədə şübhəli adam sənə yaxınlaşsa, bəlkə də geri çəkilərsən. Amma sosial şəbəkədə kimsə sənə “dost kimi”, “tanış kimi”, “sadə həmsöhbət kimi” yaxınlaşanda təhlükəni dərhal hiss etməyə bilərsən. Xüsusilə də əvvəlcədən həmin mövzu sənə adi göstərilibsə. Ona görə də sosial mediada narkotikin adiləşdirilməsi təsadüfi məsələ deyil. Bəzən bu, sadəcə düşüncəsiz paylaşım olur. Kimsə zarafat edir, kimsə diqqət toplamaq istəyir, kimsə gördüyünü təkrar edir. Amma nəticə yenə təhlükəlidir. Çünki belə paylaşımlar narkotiki ciddi təhlükə kimi yox, gündəlik söhbətin bir hissəsi kimi göstərir. Amma, məncə, bundan da ağır sual var: bəs bu adiləşdirmə kimə sərf edir? Əlbəttə, cavab aydındır; narkotikdən pul qazananlara. Onlar üçün ən sərfəli cəmiyyət narkotikdən qorxan cəmiyyət deyil. Ən sərfəli cəmiyyət narkotikə gülən, onu zarafata çevirən, “bir dəfə ilə nə olacaq” deyən, təhlükəni uzaqda hesab edən cəmiyyətdir. Çünki belə mühitdə qurban tapmaq daha asan olur. Burada gənclər bəzən yalnız istifadəçi kimi yox, həm də alət kimi görülür. Bu da çox ciddi məsələdir. Bəzi cinayət şəbəkələri gəncləri “asan pul”, “kiçik iş”, “heç nə olmaz” kimi şirnikləndirici sözlərlə tələyə sala bilir. Bir şeyi açıq demək lazımdır ki, narkotik şəbəkələri gəncin həyatını düşünmür. Onlar üçün insanın yaşı, ailəsi, arzusu, gələcəyi maraqlı deyil. Onlar üçün insan ya müştəridir, ya da istifadə olunacaq bir vasitə. Bu qədər soyuq, bu qədər amansız.</span></span></p>
<p><span><span lang="az-latin"><img src="https://static.wixstatic.com/media/71a784_fc2ce015ff6348a881e0f7d0b4a1f7c7~mv2.jpg/v1/fill/w_980,h_657,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/71a784_fc2ce015ff6348a881e0f7d0b4a1f7c7~mv2.jpg" alt="Uyuşturucu Ticareti, Kullanma ve Özendirme (TCK 188-191-190) | Ankara 2026"></span></span></p>
<p><span><span lang="az-latin">Biz isə çox vaxt bu məsələyə gec ayılırıq. Adam artıq istifadə edəndə, ailə dağılma ərəfəsinə gələndə, pul itəndə, sağlamlıq pozulanda, polis qapıya dayananda hamı narahat olur. Halbuki məsələ çox-çox əvvəl başlayır. Sosial mediada gördüyü görüntüyə güləndə, narkotiklə bağlı sözlər ona adi gələndə, təhlükəni zarafat kimi qəbul edəndə, tanımadığı adamla yazışmağı normal sayanda və s. Hansı ki, biz həmin əvvəli görməliyik.</span></span></p>
<p><span><span lang="az-latin">Burada sosial medianı tamamilə günahkar çıxarmaq da düzgün deyil. Sosial media pis işlər üçün istifadə olunduğu kimi, yaxşı işlər üçün də istifadə olunur. Maarifləndirmə də orada aparılır, faydalı məlumat da orada yayılır, insanlar bir-birinə dəstək də olur. Problem sosial medianın özündə deyil, problem ondan kimin və necə istifadə etməsindədir. Bir bıçaq çörək də kəsə bilər, insanı yaralaya və ya öldürə də bilər. Sosial media da belədir, baxır kim nə üçün istifadə edir.</span></span></p>
<p><span><span lang="az-latin">Amma bir həqiqət gün işığı kimi ortadadır ki, narkotik tacirləri bu meydanı boş buraxmır. Onlar insanların zəif yerini axtarırlar. Kim təkdir, kim maraqlıdır, kimin ona ehtiyacı var, kim özünü göstərmək istəyir, kim ailəsindən uzaqlaşıb, kim dost axtarır, kim diqqət istəyir. Sosial media bütün bunları görmək üçün onlara geniş imkan verir.</span></span></p>
<p><span><span lang="az-latin">Buna görə də bizim mübarizəmiz yalnız “narkotik pisdir” deməklə bitməməlidir. Baxmayaraq ki, hamı bunu məktəbdə də, evdə də, televiziyada da eşidib. Sual isə başqadır: insan buna inanırmı? Gördüyü, izlədiyi, eşitdiyi şeylər onu bu fikrə yaxınlaşdırır, yoxsa uzaqlaşdırır? Əgər sosial şəbəkədə narkotik zarafat kimi görünürsə, zərərli həyat tərzi “azadlıq” kimi göstərilirsə, təhlükəli davranışlar “cavanlıq” adı ilə ötürülürsə, onda quru xəbərdarlıqların təsiri azalır. Ona görə ailə də, məktəb də, media da dili dəyişməlidir. Gənclə yuxarıdan-aşağıya danışmaqla nəticə almaq çətindir. “Sən bilmirsən”, “sən başa düşməzsən”, “telefonu yerə qoy” deməklə məsələ həll olmur. İnsan gördüyünü başa düşməlidir. Ona izah edilməlidir ki, hər gülməli görünən şey zərərsiz deyil. Hər trend olan davranış doğru deyil. Hər çox paylaşılan görüntü həqiqət deyil. Hər yazan adam dost deyil.</span></span></p>
<p><span><span lang="az-latin">Bu, çox sadə cümlədir, amma vacibdir: sosial şəbəkədə sənə yaxınlaşan hər adam xoş niyyətlə yaxınlaşmır. Bunu yeniyetmə də bilməlidir, gənc də, cavan da. Valideyn də bilməlidir, müəllim də, media nümayəndəsi də. Bilməlidilər ki, bu gün narkotiklə mübarizə təkcə küçədə aparılmamalıdır. Bu mübarizə telefonun içində də, paylaşımın altında da, söhbətin və ya zarafatın içində də davam etdirilməlidir.  </span></span></p>
<p><span><span lang="az-latin">Sosial mediada bəzən bir paylaşım sadəcə paylaşım deyil. Bəzən bir zarafat sadəcə zarafat deyil. Yaxud, bir mesaj sadəcə mesaj deyil. Arxasında kiminsə marağı, kiminsə qazancı, kiminsə tələsi ola bilər. Məncə, bu mövzuda ən böyük məsuliyyətlərdən biri də medianın üzərinə düşür. Narkotik haqqında elə yazmaq lazımdır ki, nə onu reklam edəsən, nə də mövzunu ucuz sensasiyaya çevirəsən. Elə danışmaq lazımdır ki, insan qorxsun, amma düşünməyi də bacarsın. Elə xəbərdarlıq etmək lazımdır ki, gənc özünü ittiham altında yox, təhlükədən xəbərdar edilmiş hiss etsin. Çünki məqsəd yalnız qorxutmaq deyil, ayıltmaqdır. Sosial media narkotiki bəzən birbaşa satmır. Əvvəlcə onu qorxulu olmaqdan çıxarır. Onu zarafata çevirir, söhbətə salır, yad hiss etdirmir. Sonra da bu mühitdən istifadə edənlər öz qurbanını daha rahat tapır.</span></span></p>
<p><span><span lang="az-latin">Bu səbəbdən, narkotiklə mübarizə yalnız son mərhələdə, insan artıq asılı olanda, ailə artıq dağılanda, gənc artıq tələyə düşəndə başlamamalıdır. Mübarizə daha əvvəl başlamalıdır; narkotik haqqında münasibət dəyişəndə, ona güləndə, onu adi sayanda, onu “hamının bildiyi şey” kimi qəbul edəndə. Sosial şəbəkədə tanımadığın adamın yaxınlaşmasını normal qarşılayanda. Biz bu mərhələni görməsək, sonra çox gecikmiş olacağıq. Çünki narkotik təkcə maddə deyil, o həm də pul qazanan bir şəbəkədir, qurban axtaran bir sistemdir, zəif anı gözləyən bir təhlükədir. Və bu təhlükə bu gün bəzən qapını döymür. Sadəcə ekranda görünür.</span></span></p>
<p><span><b><span lang="az-latin">Sərkərdə SƏRXANOĞLU</span></b></span></p> ]]></turbo:content>
<content:encoded><![CDATA[ <p><span><strong><span lang="az-latin"><img src="https://www.ozkokhukuk.com/wp-content/uploads/2024/08/human-skull-crossbones-drug-addict-concept_1357-14.jpg" alt="Uyuşturucu Bulundurmanın ve Kullanmanın Hukuki Sonuçları Nelerdir -  Arabulucu Avukat Özlem Zennup ÖZKÖK 0 541 485 92 48"></span></strong></span></p>
<p><span><strong><span lang="az-latin">Narkotik bəlasına həsr etdiyim əvvəlki yazımda <u><a href="https://stopnarkotik.az/az/valideyn-korlugu-narkotik-blasi-hmis-kucdn-glmir-srkrd-srxanoglu-yazir.html" rel="external noopener">“valideyn korluğu”</a></u>ndan danışmışdım. Yəni bəzən ailənin öz evində baş verən dəyişikliyi gec görüb, zamanında fərqinə varmamasının, övladına qarşı doğru münasibət qura bilməməsinin ağır fəsadlarını oxucunun diqqətinə çatdırmağa çalışmışdım. Bu dəfə isə məsələnin başqa tərəfinə diqqət çəkmək istəyirəm: sosial media və sosial şəbəkələr narkotik təhlükəsində hansı rolu oynayır? Çünki bu gün narkotik təhlükəsini yalnız küçədə, qaranlıq yerlərdə, şübhəli adamların yanında axtarmaq artıq köhnə düşüncədir. Təhlükə formasını dəyişib. İndi o çox vaxt insanın qarşısına birbaşa çıxmır. Əvvəlcə gözə öyrəşir, sonra söhbətə çevrilir. Daha sonra zarafat olur və nəhayətində adam özü də hiss etmədən ona qarşı əvvəlki qədər ayıq qalmır. Məncə, bu gün ən böyük problemlərdən biri məhz budur.</span></strong></span></p>
<p><span><span lang="az-latin">Sosial media narkotiki hər zaman açıq şəkildə təbliğ etmir. Bəzən onun haqqında elə danışılır, elə zarafat edilir, elə görüntülər paylaşılır ki, məsələ yavaş-yavaş adiləşməyə başlayır. Dünən qorxulu sayılan şey bu gün gülməli video olur, sabah mahnı sözünə çevrilir. Bir müddət sonra isə adamın beynində belə bir fikir yaranır ki, “əşşi boş şeydi, o qədər də ciddi məsələ deyilmiş”. Əsl təhlükə də elə buradan başlayır. Çünki narkotikdən pul qazanan adam üçün bundan yaxşı nə ola bilər? İnsan qorxmasın, məsələni ciddi qəbul etməsin və bunu uzaq təhlükə kimi yox, “hamının bildiyi adi şey” kimi görsün.</span></span></p>
<p><span><span lang="az-latin"><img src="https://cdn.ankaramasasi.com/2024/11/09/zehir-tacirlerine-operasyon-09112024-1-zwz0qfa2.webp" alt="Çevrim içi zehir tacirleri bir bir enselendi... | Ankara Masası"></span></span></p>
<p><span><span lang="az-latin">Narkotik tacirinin işi təkcə satmaq deyil. O, əvvəlcə mühit hazırlayır. Adamın qorxusunu azaldır, marağını artırır, sonra da fürsət axtarır. Sosial media isə bu iş üçün çox geniş və əvəzolunmaz  meydandır. Orada yaş da, maraq da, təklik də, özünü sübut etmək istəyən gənclər də, asan pul axtaranlar da, diqqət istəyənlər də var. Burada söhbət təkcə uşaqlardan getmir. Bu təhlükə yeniyetməyə də aiddir, tələbəyə də, gəncə də, cavana da. Hətta özünü çox ağıllı, çox ayıq, hər şeyi bilən hesab edən yaşlı-başlı adama da. Çünki sosial media hamıya eyni qapıdan yaxınlaşır: telefondan.</span></span></p>
<p><span><span lang="az-latin">Bu məqamda ABŞ-ın Narkotiklərlə Mübarizə Administrasiyasının illərdir “narkotik satan şəbəkələr sosial media və mesajlaşma tətbiqlərindən istifadə edərək insanlara, xüsusilə də gənclərə daha rahat çata bilirlər” xəbərdarlığını xatırlamaq yerinə düşərdi. DEA-nın “Social Media Drug Trafficking Threat” adlı xəbərdarlığında da əsas fikir budur ki, təhlükə artıq insanın cibində gəzdirdiyi telefona qədər yaxınlaşıb. Bu faktın özü çox şey deyir. Əvvəllər narkotik satan adam müəyyən bir yerdə dayanmalı, müəyyən çevrəyə girməli, kiməsə fiziki yaxınlaşmalı idi. İndi isə bu məsafə azalıb. Telefon, sosial şəbəkə, gizli yazışma, saxta adlar, yalan profillər var. İnsan bəzən küçədə yaxın durmayacağı adamla telefonda rahat yazışa bilir. Çünki ekran adama saxta rahatlıq verir. Məsələ də elə buradadır: telefon təhlükəni təhlükəsiz göstərir.</span></span></p>
<p><span><span lang="az-latin">Küçədə şübhəli adam sənə yaxınlaşsa, bəlkə də geri çəkilərsən. Amma sosial şəbəkədə kimsə sənə “dost kimi”, “tanış kimi”, “sadə həmsöhbət kimi” yaxınlaşanda təhlükəni dərhal hiss etməyə bilərsən. Xüsusilə də əvvəlcədən həmin mövzu sənə adi göstərilibsə. Ona görə də sosial mediada narkotikin adiləşdirilməsi təsadüfi məsələ deyil. Bəzən bu, sadəcə düşüncəsiz paylaşım olur. Kimsə zarafat edir, kimsə diqqət toplamaq istəyir, kimsə gördüyünü təkrar edir. Amma nəticə yenə təhlükəlidir. Çünki belə paylaşımlar narkotiki ciddi təhlükə kimi yox, gündəlik söhbətin bir hissəsi kimi göstərir. Amma, məncə, bundan da ağır sual var: bəs bu adiləşdirmə kimə sərf edir? Əlbəttə, cavab aydındır; narkotikdən pul qazananlara. Onlar üçün ən sərfəli cəmiyyət narkotikdən qorxan cəmiyyət deyil. Ən sərfəli cəmiyyət narkotikə gülən, onu zarafata çevirən, “bir dəfə ilə nə olacaq” deyən, təhlükəni uzaqda hesab edən cəmiyyətdir. Çünki belə mühitdə qurban tapmaq daha asan olur. Burada gənclər bəzən yalnız istifadəçi kimi yox, həm də alət kimi görülür. Bu da çox ciddi məsələdir. Bəzi cinayət şəbəkələri gəncləri “asan pul”, “kiçik iş”, “heç nə olmaz” kimi şirnikləndirici sözlərlə tələyə sala bilir. Bir şeyi açıq demək lazımdır ki, narkotik şəbəkələri gəncin həyatını düşünmür. Onlar üçün insanın yaşı, ailəsi, arzusu, gələcəyi maraqlı deyil. Onlar üçün insan ya müştəridir, ya da istifadə olunacaq bir vasitə. Bu qədər soyuq, bu qədər amansız.</span></span></p>
<p><span><span lang="az-latin"><img src="https://static.wixstatic.com/media/71a784_fc2ce015ff6348a881e0f7d0b4a1f7c7~mv2.jpg/v1/fill/w_980,h_657,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/71a784_fc2ce015ff6348a881e0f7d0b4a1f7c7~mv2.jpg" alt="Uyuşturucu Ticareti, Kullanma ve Özendirme (TCK 188-191-190) | Ankara 2026"></span></span></p>
<p><span><span lang="az-latin">Biz isə çox vaxt bu məsələyə gec ayılırıq. Adam artıq istifadə edəndə, ailə dağılma ərəfəsinə gələndə, pul itəndə, sağlamlıq pozulanda, polis qapıya dayananda hamı narahat olur. Halbuki məsələ çox-çox əvvəl başlayır. Sosial mediada gördüyü görüntüyə güləndə, narkotiklə bağlı sözlər ona adi gələndə, təhlükəni zarafat kimi qəbul edəndə, tanımadığı adamla yazışmağı normal sayanda və s. Hansı ki, biz həmin əvvəli görməliyik.</span></span></p>
<p><span><span lang="az-latin">Burada sosial medianı tamamilə günahkar çıxarmaq da düzgün deyil. Sosial media pis işlər üçün istifadə olunduğu kimi, yaxşı işlər üçün də istifadə olunur. Maarifləndirmə də orada aparılır, faydalı məlumat da orada yayılır, insanlar bir-birinə dəstək də olur. Problem sosial medianın özündə deyil, problem ondan kimin və necə istifadə etməsindədir. Bir bıçaq çörək də kəsə bilər, insanı yaralaya və ya öldürə də bilər. Sosial media da belədir, baxır kim nə üçün istifadə edir.</span></span></p>
<p><span><span lang="az-latin">Amma bir həqiqət gün işığı kimi ortadadır ki, narkotik tacirləri bu meydanı boş buraxmır. Onlar insanların zəif yerini axtarırlar. Kim təkdir, kim maraqlıdır, kimin ona ehtiyacı var, kim özünü göstərmək istəyir, kim ailəsindən uzaqlaşıb, kim dost axtarır, kim diqqət istəyir. Sosial media bütün bunları görmək üçün onlara geniş imkan verir.</span></span></p>
<p><span><span lang="az-latin">Buna görə də bizim mübarizəmiz yalnız “narkotik pisdir” deməklə bitməməlidir. Baxmayaraq ki, hamı bunu məktəbdə də, evdə də, televiziyada da eşidib. Sual isə başqadır: insan buna inanırmı? Gördüyü, izlədiyi, eşitdiyi şeylər onu bu fikrə yaxınlaşdırır, yoxsa uzaqlaşdırır? Əgər sosial şəbəkədə narkotik zarafat kimi görünürsə, zərərli həyat tərzi “azadlıq” kimi göstərilirsə, təhlükəli davranışlar “cavanlıq” adı ilə ötürülürsə, onda quru xəbərdarlıqların təsiri azalır. Ona görə ailə də, məktəb də, media da dili dəyişməlidir. Gənclə yuxarıdan-aşağıya danışmaqla nəticə almaq çətindir. “Sən bilmirsən”, “sən başa düşməzsən”, “telefonu yerə qoy” deməklə məsələ həll olmur. İnsan gördüyünü başa düşməlidir. Ona izah edilməlidir ki, hər gülməli görünən şey zərərsiz deyil. Hər trend olan davranış doğru deyil. Hər çox paylaşılan görüntü həqiqət deyil. Hər yazan adam dost deyil.</span></span></p>
<p><span><span lang="az-latin">Bu, çox sadə cümlədir, amma vacibdir: sosial şəbəkədə sənə yaxınlaşan hər adam xoş niyyətlə yaxınlaşmır. Bunu yeniyetmə də bilməlidir, gənc də, cavan da. Valideyn də bilməlidir, müəllim də, media nümayəndəsi də. Bilməlidilər ki, bu gün narkotiklə mübarizə təkcə küçədə aparılmamalıdır. Bu mübarizə telefonun içində də, paylaşımın altında da, söhbətin və ya zarafatın içində də davam etdirilməlidir.  </span></span></p>
<p><span><span lang="az-latin">Sosial mediada bəzən bir paylaşım sadəcə paylaşım deyil. Bəzən bir zarafat sadəcə zarafat deyil. Yaxud, bir mesaj sadəcə mesaj deyil. Arxasında kiminsə marağı, kiminsə qazancı, kiminsə tələsi ola bilər. Məncə, bu mövzuda ən böyük məsuliyyətlərdən biri də medianın üzərinə düşür. Narkotik haqqında elə yazmaq lazımdır ki, nə onu reklam edəsən, nə də mövzunu ucuz sensasiyaya çevirəsən. Elə danışmaq lazımdır ki, insan qorxsun, amma düşünməyi də bacarsın. Elə xəbərdarlıq etmək lazımdır ki, gənc özünü ittiham altında yox, təhlükədən xəbərdar edilmiş hiss etsin. Çünki məqsəd yalnız qorxutmaq deyil, ayıltmaqdır. Sosial media narkotiki bəzən birbaşa satmır. Əvvəlcə onu qorxulu olmaqdan çıxarır. Onu zarafata çevirir, söhbətə salır, yad hiss etdirmir. Sonra da bu mühitdən istifadə edənlər öz qurbanını daha rahat tapır.</span></span></p>
<p><span><span lang="az-latin">Bu səbəbdən, narkotiklə mübarizə yalnız son mərhələdə, insan artıq asılı olanda, ailə artıq dağılanda, gənc artıq tələyə düşəndə başlamamalıdır. Mübarizə daha əvvəl başlamalıdır; narkotik haqqında münasibət dəyişəndə, ona güləndə, onu adi sayanda, onu “hamının bildiyi şey” kimi qəbul edəndə. Sosial şəbəkədə tanımadığın adamın yaxınlaşmasını normal qarşılayanda. Biz bu mərhələni görməsək, sonra çox gecikmiş olacağıq. Çünki narkotik təkcə maddə deyil, o həm də pul qazanan bir şəbəkədir, qurban axtaran bir sistemdir, zəif anı gözləyən bir təhlükədir. Və bu təhlükə bu gün bəzən qapını döymür. Sadəcə ekranda görünür.</span></span></p>
<p><span><b><span lang="az-latin">Sərkərdə SƏRXANOĞLU</span></b></span></p> ]]></content:encoded>
</item><item turbo="true">
<title>Valideyn korluğu: narkotik bəlası həmişə küçədən gəlmir</title>
<guid isPermaLink="true">https://serkerde.com/index.php?newsid=50</guid>
<link>https://serkerde.com/index.php?newsid=50</link>
<category><![CDATA[Digər yazılar]]></category>
<dc:creator>Serkerde</dc:creator>
<pubDate>Thu, 28 May 2026 11:39:28 +0400</pubDate>
<description><![CDATA[<p><img src="https://tehsil.biz/uploads/news/small/news_20210622084156.jpg" alt="Uşaqları siqaret, narkotik, içkidən qorumaq üçün: “Hər 60 şagirdə bir  psixoloq təyin edilsin”"></p>
<p>Narkomaniya haqqında cəmiyyətdə çox rahatladıcı bir fikir var: guya bu bəla yalnız dağılmış ailələrdə, nəzarətsiz mühitlərdə, küçədə böyüyən uşaqların həyatında olur. Bu fikir valideynə bir az rahatlıq verir. Adam düşünür ki, “bizim evdə belə şey olmaz”, “mənim uşağım elə mühitdə deyil”, “biz normal ailəyik”. Amma həyat çox vaxt bu qədər sadə olmur.</p>
<p>Asılılıq ailənin adına, evin böyüklüyünə, valideynin təhsilinə, uşağın oxuduğu məktəbə baxmır. Bəzən ən ağır fəlakətlər kənardan sakit, mədəni, hətta nümunəvi görünən ailələrin içində baş verir. Evdə hər şey yerindəymiş kimi görünür: səhər yeməyi, məktəb, universitet, ailə söhbətləri, bayram şəkilləri, qonaqların yanında gülümsəyən valideynlər.</p>]]></description>
<turbo:content><![CDATA[ <p>Narkomaniya haqqında cəmiyyətdə çox rahatladıcı bir fikir var: guya bu bəla yalnız dağılmış ailələrdə, nəzarətsiz mühitlərdə, küçədə böyüyən uşaqların həyatında olur. Bu fikir valideynə bir az rahatlıq verir. Adam düşünür ki, “bizim evdə belə şey olmaz”, “mənim uşağım elə mühitdə deyil”, “biz normal ailəyik”. Amma həyat çox vaxt bu qədər sadə olmur.</p>
<p><img src="https://www.yesilay.org.tr/media/hr0dmwvs/bagimlilik-aileden-etkilenen-ve-aileyi-etkileyen-bir-hastaliktir_b1.jpg" alt="Bağımlılık Aileden Etkilenen ve Aileyi Etkileyen Bir Hastalıktır | Yeşilay"></p>
<p>Asılılıq ailənin adına, evin böyüklüyünə, valideynin təhsilinə, uşağın oxuduğu məktəbə baxmır. Bəzən ən ağır fəlakətlər kənardan sakit, mədəni, hətta nümunəvi görünən ailələrin içində baş verir. Evdə hər şey yerindəymiş kimi görünür: səhər yeməyi, məktəb, universitet, ailə söhbətləri, bayram şəkilləri, qonaqların yanında gülümsəyən valideynlər. Amma bütün bunların arxasında uşağın içində yavaş-yavaş böyüyən bir boşluq ola bilər. Ən ağrılı sual da buradan başlayır: eyni evdə yaşayan valideyn bunu necə görmür? Bəzən cavab çox sadədir. Görmək istəmir. Bu, həmişə laqeydlik deyil. Bəzən qorxudur. Bəzən insanın özünü qorumaq cəhdidir. Valideyn uşağında qəribə dəyişikliklər hiss edir, amma ağlına gələn ən ağır ehtimalı özündən uzaqlaşdırır. Çünki onu qəbul etmək çox çətindir.</p>
<p>Uşaq qəfil əsəbiləşir, otağına çəkilir, əvvəlki kimi danışmır. Valideyn deyir: “Yeniyetməlikdir, keçib gedər”. Yuxu rejimi pozulur, gözlərində yorğunluq, davranışında soyuqluq yaranır. Valideyn deyir: “dərsləri çoxdur, stress keçirir”. Evdə pul azalır, bəzi əşyalar yoxa çıxır, xərcləri izaholunmaz şəkildə artır. Valideyn yenə özünü sakitləşdirir: “bəlkə də mən səhv xatırlayıram”, “uşaqdı, böyüyür, ehtiyacları çoxalır”. Bu cümlələr bəzən sadəcə izah deyil, müdafiədir. Valideyn uşağını qoruduğunu düşünür, əslində isə özünü həqiqətdən qoruyur. Çünki “mənim uşağımda problem var” demək asan deyil. Bu cümlənin içində günahkarlıq var, utanc var, qorxu var. Valideyn özünə sual verir: “harada səhv etdim?”, “nəyi görmədim?”, “bu bizim evdə necə baş verdi?” Elə buna görə də bir çox ailələr problemi çox gec dərk edir və gerçək adını dilə gətirirlər. Əlamətlər göz qabağında olur, amma onların adı qoyulmur.</p>
<p>Bu gün təhlükə əvvəlki kimi yalnız küçədə deyil. Valideyn uşağını evdə görəndə rahatlaşır. Düşünür ki, qapı bağlıdırsa, uşaq təhlükəsizdir. Amma indi otağın qapısı bağlı olsa da, uşağın içində olduğu mühit tamamilə başqa yerdə ola bilər. Telefon, sosial şəbəkələr, gizli yazışmalar, yad insanların təsiri, qruplar, təzyiq, maraq, təklik hissi. Bunların hamısı uşağın otağına səs salmadan girə bilir. Valideyn isə çox vaxt yalnız fiziki təhlükəni izləyir: hara getdi, kimlə çıxdı, nə vaxt qayıtdı. Halbuki bəzən ən böyük təhlükə uşağın harada olması ilə yox, kimin təsiri altında olması ilə bağlıdır. Bu məqamda valideynlərin rəqəmsal dünyadan geri qalması da ciddi problemə çevrilir. Uşaq hansı dildə danışır, hansı zarafatları başa düşür, hansı qruplarda özünü qəbul olunmuş hiss edir, hansı adamlara inanır, valideyn bunları bilmirsə, onunla eyni evdə yaşasa da, eyni həyatı yaşamır.</p>
<p><img src="https://www.yesilay.org.tr/media/r1ldgz21/cocugum-madde-kullaniyor-mu-b.jpg" alt="Çocuğum Madde Kullanıyor mu? | Yeşilay"></p>
<p>Asılılıq çox vaxt birdən-birə başlamır. Əvvəlcə boşluq olur. Sonra maraq. Sonra “bir dəfəlik” düşüncəsi. Sonra gizlətmə. Sonra yalanlar. Sonra ailədən uzaqlaşma. Və bir gün valideyn anlayır ki, artıq uşağı ilə danışanda qarşısındakı əvvəlki uşaq deyil. Ən çətin mərhələ də bundan sonra başlayır. Valideyn həqiqəti görəndə çox vaxt qorxu ilə hərəkət edir. Qışqırır, ittiham edir, telefonu əlindən alır, qapıları bağlayır, dostlarını qadağan edir, uşağı nəzarət altına almağa çalışır. Onun niyyəti xilas etməkdir, amma bilmirlər ki, bu üsul bəzən tam əks nəticə verir. Çünki asılılıq yaşayan insana yalnız qadağa ilə yaxınlaşmaq onu açmır, daha da bağlayır. O, evdə özünü müttəhim kimi hiss etdikcə, onu “başa düşdüyünü” iddia edən zərərli mühitə daha çox çəkilə bilər. Halbuki həmin mühitin verdiyi anlayış həqiqi anlayış deyil. Çox vaxt bu, sadəcə manipulyasiyadır. Amma uşağın o anda ehtiyac duyduğu şey də məhz budur: dinlənmək, alçaldılmamaq, tamamilə silinməmək. Bu, o demək deyil ki, valideyn sərhəd qoymamalıdır. Əlbəttə qoymalıdır. Amma sərhədlə təhqir eyni şey deyil. Nəzarətlə terror eyni şey deyil. Narahatlıqla alçaltmaq eyni şey deyil. Valideyn uşağına belə bir mesaj verə bilməlidir: “Sənin etdiyini qəbul etmirəm, amma səni atmayacağam. Bu problemi gizlətməyəcəyik, amma səni də tək buraxmayacağıq”. Bəlkə də ailələrdə ən çox çatışmayan cümlə budur. Biz çox vaxt uşaqlarımızın uğurunu dinləməyə hazırıq. Yaxşı qiymət alanda, yarışda qalib gələndə, gözəl davrananda, bizi qürurlandıranda onları qucaqlayırıq. Amma uşaq qorxanda, səhv edəndə, zəifləyəndə, pis seçimə yaxınlaşanda, eyni qucağı tapa bilirmi? Əsas sual budur. Çünki uşaq valideyninə yalnız yaxşı xəbərlə yaxınlaşa bilirsə, deməli, pis xəbəri başqa yerdə gizlədəcək. Əgər evdə hər səhv faciəyə çevrilirsə, uşaq səhvini etiraf etməyəcək. Əgər valideyn yalnız hakim kimi davranırsa, uşaq müdafiəyə keçəcək. Müdafiəyə keçən uşaq isə həqiqəti demir, yalnız yaxalanmamağı öyrənir.</p>
<p><img src="https://humanrights.gc-tr.org/wp-content/uploads/2021/12/genel.jpg" alt="Küçük bedenlerin büyük imtihanı: Uyuşturucu - İnsan Hakları ve Bağımsız  Medya Projesi"></p>
<p>Narkomaniya ilə mübarizə təkcə polis, həkim və reabilitasiya mərkəzlərinin işi deyil. Bu mübarizə çox vaxt evdə, adi bir söhbətin içində başlayır. Uşağın səsini eşitməkdə, davranışındakı dəyişiklikləri ciddiyə almaqda, onu nəzarət adı ilə boğmadan yanında dura bilməklə başlayır. Valideyn olmaq yalnız uşağın yeməyini, məktəbini, geyimini təmin etmək deyil. Valideyn olmaq həm də onun susqunluğunu oxumaqdır. Onun “heç nə olmayıb” cümləsinin arxasında nəyin gizləndiyini hiss etməyə çalışmaqdır. Onu günahlandırmadan əvvəl ona yaxın olmaqdır. Bəlkə də ən ağır həqiqət budur: bəzi uşaqlar kömək istəmir kimi görünür, amma əslində necə kömək istəyəcəyini bilmir. Ona görə də valideynin qarşısında çox sadə, amma çox ciddi bir seçim dayanır. Övladının həyatında yalnız hökm verən insan olacaq, yoxsa o yıxılanda qayıda biləcəyi təhlükəsiz yer? Bəzən bir ailənin taleyini məhz bu sualın cavabı dəyişir.</p>
<p>Sərkərdə Sərxanoğlu</p> ]]></turbo:content>
<content:encoded><![CDATA[ <p>Narkomaniya haqqında cəmiyyətdə çox rahatladıcı bir fikir var: guya bu bəla yalnız dağılmış ailələrdə, nəzarətsiz mühitlərdə, küçədə böyüyən uşaqların həyatında olur. Bu fikir valideynə bir az rahatlıq verir. Adam düşünür ki, “bizim evdə belə şey olmaz”, “mənim uşağım elə mühitdə deyil”, “biz normal ailəyik”. Amma həyat çox vaxt bu qədər sadə olmur.</p>
<p><img src="https://www.yesilay.org.tr/media/hr0dmwvs/bagimlilik-aileden-etkilenen-ve-aileyi-etkileyen-bir-hastaliktir_b1.jpg" alt="Bağımlılık Aileden Etkilenen ve Aileyi Etkileyen Bir Hastalıktır | Yeşilay"></p>
<p>Asılılıq ailənin adına, evin böyüklüyünə, valideynin təhsilinə, uşağın oxuduğu məktəbə baxmır. Bəzən ən ağır fəlakətlər kənardan sakit, mədəni, hətta nümunəvi görünən ailələrin içində baş verir. Evdə hər şey yerindəymiş kimi görünür: səhər yeməyi, məktəb, universitet, ailə söhbətləri, bayram şəkilləri, qonaqların yanında gülümsəyən valideynlər. Amma bütün bunların arxasında uşağın içində yavaş-yavaş böyüyən bir boşluq ola bilər. Ən ağrılı sual da buradan başlayır: eyni evdə yaşayan valideyn bunu necə görmür? Bəzən cavab çox sadədir. Görmək istəmir. Bu, həmişə laqeydlik deyil. Bəzən qorxudur. Bəzən insanın özünü qorumaq cəhdidir. Valideyn uşağında qəribə dəyişikliklər hiss edir, amma ağlına gələn ən ağır ehtimalı özündən uzaqlaşdırır. Çünki onu qəbul etmək çox çətindir.</p>
<p>Uşaq qəfil əsəbiləşir, otağına çəkilir, əvvəlki kimi danışmır. Valideyn deyir: “Yeniyetməlikdir, keçib gedər”. Yuxu rejimi pozulur, gözlərində yorğunluq, davranışında soyuqluq yaranır. Valideyn deyir: “dərsləri çoxdur, stress keçirir”. Evdə pul azalır, bəzi əşyalar yoxa çıxır, xərcləri izaholunmaz şəkildə artır. Valideyn yenə özünü sakitləşdirir: “bəlkə də mən səhv xatırlayıram”, “uşaqdı, böyüyür, ehtiyacları çoxalır”. Bu cümlələr bəzən sadəcə izah deyil, müdafiədir. Valideyn uşağını qoruduğunu düşünür, əslində isə özünü həqiqətdən qoruyur. Çünki “mənim uşağımda problem var” demək asan deyil. Bu cümlənin içində günahkarlıq var, utanc var, qorxu var. Valideyn özünə sual verir: “harada səhv etdim?”, “nəyi görmədim?”, “bu bizim evdə necə baş verdi?” Elə buna görə də bir çox ailələr problemi çox gec dərk edir və gerçək adını dilə gətirirlər. Əlamətlər göz qabağında olur, amma onların adı qoyulmur.</p>
<p>Bu gün təhlükə əvvəlki kimi yalnız küçədə deyil. Valideyn uşağını evdə görəndə rahatlaşır. Düşünür ki, qapı bağlıdırsa, uşaq təhlükəsizdir. Amma indi otağın qapısı bağlı olsa da, uşağın içində olduğu mühit tamamilə başqa yerdə ola bilər. Telefon, sosial şəbəkələr, gizli yazışmalar, yad insanların təsiri, qruplar, təzyiq, maraq, təklik hissi. Bunların hamısı uşağın otağına səs salmadan girə bilir. Valideyn isə çox vaxt yalnız fiziki təhlükəni izləyir: hara getdi, kimlə çıxdı, nə vaxt qayıtdı. Halbuki bəzən ən böyük təhlükə uşağın harada olması ilə yox, kimin təsiri altında olması ilə bağlıdır. Bu məqamda valideynlərin rəqəmsal dünyadan geri qalması da ciddi problemə çevrilir. Uşaq hansı dildə danışır, hansı zarafatları başa düşür, hansı qruplarda özünü qəbul olunmuş hiss edir, hansı adamlara inanır, valideyn bunları bilmirsə, onunla eyni evdə yaşasa da, eyni həyatı yaşamır.</p>
<p><img src="https://www.yesilay.org.tr/media/r1ldgz21/cocugum-madde-kullaniyor-mu-b.jpg" alt="Çocuğum Madde Kullanıyor mu? | Yeşilay"></p>
<p>Asılılıq çox vaxt birdən-birə başlamır. Əvvəlcə boşluq olur. Sonra maraq. Sonra “bir dəfəlik” düşüncəsi. Sonra gizlətmə. Sonra yalanlar. Sonra ailədən uzaqlaşma. Və bir gün valideyn anlayır ki, artıq uşağı ilə danışanda qarşısındakı əvvəlki uşaq deyil. Ən çətin mərhələ də bundan sonra başlayır. Valideyn həqiqəti görəndə çox vaxt qorxu ilə hərəkət edir. Qışqırır, ittiham edir, telefonu əlindən alır, qapıları bağlayır, dostlarını qadağan edir, uşağı nəzarət altına almağa çalışır. Onun niyyəti xilas etməkdir, amma bilmirlər ki, bu üsul bəzən tam əks nəticə verir. Çünki asılılıq yaşayan insana yalnız qadağa ilə yaxınlaşmaq onu açmır, daha da bağlayır. O, evdə özünü müttəhim kimi hiss etdikcə, onu “başa düşdüyünü” iddia edən zərərli mühitə daha çox çəkilə bilər. Halbuki həmin mühitin verdiyi anlayış həqiqi anlayış deyil. Çox vaxt bu, sadəcə manipulyasiyadır. Amma uşağın o anda ehtiyac duyduğu şey də məhz budur: dinlənmək, alçaldılmamaq, tamamilə silinməmək. Bu, o demək deyil ki, valideyn sərhəd qoymamalıdır. Əlbəttə qoymalıdır. Amma sərhədlə təhqir eyni şey deyil. Nəzarətlə terror eyni şey deyil. Narahatlıqla alçaltmaq eyni şey deyil. Valideyn uşağına belə bir mesaj verə bilməlidir: “Sənin etdiyini qəbul etmirəm, amma səni atmayacağam. Bu problemi gizlətməyəcəyik, amma səni də tək buraxmayacağıq”. Bəlkə də ailələrdə ən çox çatışmayan cümlə budur. Biz çox vaxt uşaqlarımızın uğurunu dinləməyə hazırıq. Yaxşı qiymət alanda, yarışda qalib gələndə, gözəl davrananda, bizi qürurlandıranda onları qucaqlayırıq. Amma uşaq qorxanda, səhv edəndə, zəifləyəndə, pis seçimə yaxınlaşanda, eyni qucağı tapa bilirmi? Əsas sual budur. Çünki uşaq valideyninə yalnız yaxşı xəbərlə yaxınlaşa bilirsə, deməli, pis xəbəri başqa yerdə gizlədəcək. Əgər evdə hər səhv faciəyə çevrilirsə, uşaq səhvini etiraf etməyəcək. Əgər valideyn yalnız hakim kimi davranırsa, uşaq müdafiəyə keçəcək. Müdafiəyə keçən uşaq isə həqiqəti demir, yalnız yaxalanmamağı öyrənir.</p>
<p><img src="https://humanrights.gc-tr.org/wp-content/uploads/2021/12/genel.jpg" alt="Küçük bedenlerin büyük imtihanı: Uyuşturucu - İnsan Hakları ve Bağımsız  Medya Projesi"></p>
<p>Narkomaniya ilə mübarizə təkcə polis, həkim və reabilitasiya mərkəzlərinin işi deyil. Bu mübarizə çox vaxt evdə, adi bir söhbətin içində başlayır. Uşağın səsini eşitməkdə, davranışındakı dəyişiklikləri ciddiyə almaqda, onu nəzarət adı ilə boğmadan yanında dura bilməklə başlayır. Valideyn olmaq yalnız uşağın yeməyini, məktəbini, geyimini təmin etmək deyil. Valideyn olmaq həm də onun susqunluğunu oxumaqdır. Onun “heç nə olmayıb” cümləsinin arxasında nəyin gizləndiyini hiss etməyə çalışmaqdır. Onu günahlandırmadan əvvəl ona yaxın olmaqdır. Bəlkə də ən ağır həqiqət budur: bəzi uşaqlar kömək istəmir kimi görünür, amma əslində necə kömək istəyəcəyini bilmir. Ona görə də valideynin qarşısında çox sadə, amma çox ciddi bir seçim dayanır. Övladının həyatında yalnız hökm verən insan olacaq, yoxsa o yıxılanda qayıda biləcəyi təhlükəsiz yer? Bəzən bir ailənin taleyini məhz bu sualın cavabı dəyişir.</p>
<p>Sərkərdə Sərxanoğlu</p> ]]></content:encoded>
</item><item turbo="true">
<title>Evdəki uzaq adam</title>
<guid isPermaLink="true">https://serkerde.com/index.php?newsid=58</guid>
<link>https://serkerde.com/index.php?newsid=58</link>
<category><![CDATA[Digər yazılar]]></category>
<dc:creator>Serkerde</dc:creator>
<pubDate>Fri, 15 May 2026 10:41:33 +0400</pubDate>
<description><![CDATA[<div class="xdj266r x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs x126k92a"></div>
<div class="x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a">
<div><img src="https://serkerde.com/uploads/posts/2026-06/baba-ve-kizi.png" alt="" style="display:block;margin-left:auto;margin-right:auto;"> </div>
<div> 
<div class="xdj266r x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs x126k92a">
<div><span style="word-spacing:0.1em;">Emin həmin səhər evdən çıxanda Dəniz hələ mətbəxin qapısında dayanmışdı. Əynində məktəb forması vardı. Saçının bir tərəfi səliqəli hörülmüşdü, o biri tərəfdə nazik bir tel açılıb yanağına düşmüşdü. Əlində rəngli karandaş qutusu tutmuşdu. Qutunun qapağı köhnəlmişdi, kənarındakı şəkilli yapışqan yarı soyulmuşdu.</span></div>
</div>
<div class="x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a">
<div>Emin ayaqqabısını geyinə-geyinə saatına baxdı. “Gecikirəm,” dedi. Bu sözü kimə dediyi bilinmədi. Leylaya, qızına, ya özünə. Dəniz bir addım irəli gəldi.</div>
<div>- Ata...</div>
<div>Emin qapının yanında asılmış pencəyini götürdü.</div>
<div>- Hə, qızım?</div>
<div>- Bu gün sərgidir.</div>
<div>Emin bir anlıq dayandı. Sonra açarları cibində axtardı.</div>
</div>
</div>
</div>]]></description>
<turbo:content><![CDATA[ <div class="xdj266r x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs x126k92a">
<div><img src="https://serkerde.com/uploads/posts/2026-06/baba-ve-kizi.png" alt="" style="display:block;margin-left:auto;margin-right:auto;"> </div>
<div><span style="word-spacing:0.1em;">Emin həmin səhər evdən çıxanda Dəniz hələ mətbəxin qapısında dayanmışdı. Əynində məktəb forması vardı. Saçının bir tərəfi səliqəli hörülmüşdü, o biri tərəfdə nazik bir tel açılıb yanağına düşmüşdü. Əlində rəngli karandaş qutusu tutmuşdu. Qutunun qapağı köhnəlmişdi, kənarındakı şəkilli yapışqan yarı soyulmuşdu.</span></div>
</div>
<div class="x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a">
<div>Emin ayaqqabısını geyinə-geyinə saatına baxdı. “Gecikirəm,” dedi. Bu sözü kimə dediyi bilinmədi. Leylaya, qızına, ya özünə. Dəniz bir addım irəli gəldi.</div>
<div>- Ata...</div>
<div>Emin qapının yanında asılmış pencəyini götürdü.</div>
<div>- Hə, qızım?</div>
<div>- Bu gün sərgidir.</div>
<div>Emin bir anlıq dayandı. Sonra açarları cibində axtardı.</div>
<div>- Hə, yadımdadır.</div>
<div>Dəniz sevindi, amma bu sevinc ehtiyatlı idi. Sanki atasının cavabına tam inanmağa qorxurdu.</div>
<div>- Müəllim dedi ki, valideynlər gəlsə yaxşı olar.</div>
<div>Leyla mətbəxdən baxırdı. Əlində çay qaşığı vardı. Qaşığı stəkanın içinə qoymuşdu, amma qarışdırmırdı.</div>
<div>Emin qapını açdı. Həyətdən maşın siqnalının zəif səsi gəldi. Sürücü gözləyirdi.</div>
<div>- Baxaram, qızım, bu gün çox vacib görüşüm var. Əgər çatdırsam, gələcəm.</div>
<div>Dəniz başını tərpətdi.</div>
<div>- Yaxşı.</div>
<div>Bu “yaxşı” çox balaca idi. Elə balaca ki, Emin onu eşitmədi. Ya da eşitdi, amma özü eşitməmək istədi. Qapı bağlandı. Leyla pəncərəyə yaxınlaşıb həyətə baxdı. Emin maşına minəndə telefonda danışmağa başlamışdı. Dəniz hələ də qapının yanında dayanmışdı. Sonra sakitcə otağına keçdi və karandaş qutusunu çantasına qoydu.</div>
</div>
<div class="x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a">
<div><img src="https://serkerde.com/uploads/posts/2026-06/ata-ve-qiz.jpg" alt="" style="display:block;margin-left:auto;margin-right:auto;"></div>
<div>Emin yolda üç dəfə telefonla danışdı. Birinci zəngdə maliyyəçi ona bəzi rəqəmlərin dəyişdiyini dedi. İkinci zəngdə mühəndis material siyahısında çatışmayan pozisiyalardan danışdı. Üçüncü zəngdə müştəri tərəfdən bir nəfər görüş saatının dəyişmədiyini xatırlatdı. Emin hamısına eyni səslə cavab verdi. Qısa, aydın, tələskən. Maşın ofisin qarşısında dayananda saat doqquza işləyirdi. Ofisin şüşəli qapısı hələ tam açılmamışdı. Mühafizəçi onu görüb cəld yerindən qalxdı.</div>
<div>- Sabahınız xeyir, Emin müəllim.</div>
<div>- Sabahın xeyir.</div>
<div>Ofis həmin gün həmişəkindən tez oyanmışdı. Dəhlizdə kağız qoxusu, təzə dəmlənmiş çayın buxarı, printerin fasiləsiz səsi bir-birinə qarışmışdı. Köməkçisi Nərmin stolunun üstünə qovluqları düzmüşdü. Rauf bəy otaqdan-otağa keçib hamıdan eyni şeyi soruşurdu: “Son variant budur? Əminsiniz?”</div>
<div>Eminin şirkəti böyük bir təmir və abadlıq layihəsinə hazırlaşırdı. Layihə alınsa, son aylardakı sıxıntı bir az azalacaqdı. Maaşlar gecikməyəcəkdi. Bankla danışıq rahatlaşacaqdı. Emin bunu bilirdi. Ona görə də həmin səhər evdəki “sərgi” sözü ofisə çatana qədər yolda haradasa itmişdi.</div>
<div>Otağına girib pencəyini stulun arxasına asdı. Masanın üstündə təqdimat faylları, smeta cədvəlləri, çertyojlar vardı. Hər şey öz yerində idi. Yalnız pəncərənin kənarında dünəndən qalmış soyuq çay stəkanı qalmışdı. Emin onu götürüb zibil qabına atdı.</div>
</div>
<div class="x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a">
<div>Saat ona on beş dəqiqə qalmış şəxsi telefonu titrədi. Ekranda “Dəniz” yazılmışdı. Emin əvvəl baxdı, sonra telefonu əlinə aldı, sonra yenə masaya qoydu. Qapının arxasında Nərminin səsi eşidildi: “Emin müəllim, komissiya yarım saata gələcək”. Telefon yenə titrədi. Bu dəfə açdı.</div>
<div>- Eşidirəm, qızım.</div>
<div>Dənizin səsi asta gəlirdi. Sanki məktəbin dəhlizində dayanıb gizli danışırdı.</div>
<div>- Ata, sən yoldasan?</div>
<div>Emin pəncərəyə tərəf döndü.</div>
<div>- Yox, qızım. Mən ofisdəyəm.</div>
<div>Xəttin o başında sükut oldu.</div>
<div>- Bəs... gələcəksən?</div>
<div>Emin barmaqları ilə masanın üstündəki qələmi çevirdi.</div>
<div>- Canım, bu gün çox çətindir. Mən sənə səhər dedim axı. Burada vacib görüşüm var.</div>
<div>Dəniz bir az susdu:</div>
<div>- Amma hamı gəlib.</div>
<div>Bu söz Eminin qulağına çatdı, amma içində yer tapmadı. İçəri girmədi. Orada, qulağın kənarında qaldı.</div>
<div>- Müəlliminə de ki, atamın işi var. Axşam rəsminə baxaram. Sənə gözəl çərçivə də alarıq.</div>
<div>Dəniz cavab vermədi.</div>
<div>- Dəniz?</div>
<div>- Mən çərçivə istəmirəm.</div>
<div>Emin yorğun halda gözlərini yumdu.</div>
<div>- Bilirəm, qızım. Amma indi ata çıxa bilmir.</div>
<div>Dəniz bu dəfə bir az daha aydın danışdı:</div>
<div>- Mən ailəmizi çəkmişəm.</div>
<div>Emin masanın üstündəki qovluqlara baxdı.</div>
<div>- Çox yaxşı.</div>
<div>- Səni də çəkmişəm.</div>
<div>Emin gülümsəməyə çalışdı.</div>
<div>- Əla.</div>
<div>- Amma səni uzaqda çəkmişəm.</div>
<div>Eminin gülümsəməsi yarımçıq qaldı.</div>
<div>- Niyə uzaqda?</div>
<div>- Çünki sən həmişə elə olursan.</div>
<div>Dəniz bunu deyəndən sonra xəttin o başında kimsə onun adını çağırdı. Uşaq səsləri eşidildi. Sonra zəng kəsildi. Emin telefonu əlində saxladı. Çox adi telefon idi. Qara rəngli, ekranında kiçik bir çat vardı. Həmin çatın nə vaxt yarandığını xatırlamadı. Bəlkə də çoxdan vardı, sadəcə indi gördü. Qapı açıldı. Rauf bəy içəri girdi. Üzündə gərgin, amma sevinməyə hazır bir ifadə vardı.</div>
<div>- Başlayaq?</div>
<div>Emin telefonu masanın üstünə qoydu.</div>
<div>- Başlayaq.</div>
<div>Zalda hər şey qaydasında idi. Ekran işləyirdi, su butulkaları düzülmüşdü, qovluqlar masanın üstündə idi. Komissiya üzvləri yerlərini tutmuşdu. Nərmin qapının yanında dayanıb hər gələnə təbəssümlə yol göstərirdi. Emin danışmağa başladı. O, belə təqdimatları çox etmişdi. Harada dayanmaq, hansı slaydda səsi bir az yüksəltmək, hansı rəqəmin üstündə xüsusi dayanmaq lazım olduğunu bilirdi. Hətta qarşı tərəfin üzündən hansı sualın gələcəyini də təxmin edirdi. Amma həmin gün danışdıqca öz səsi ona yad gəlirdi. “İşlərin mərhələli icrası...” Dəniz: “Səni uzaqda çəkmişəm”. “Materialların keyfiyyət sertifikatları...” “Çünki sən həmişə elə olursan”. “Layihənin təhvil müddəti...”</div>
<div>Emin bir yerdə dayandı. Su içdi. Heç kim hiss etmədi. Yalnız Nərmin uzaqdan ona baxdı, sonra yenə qovluqlara tərəf döndü. Təqdimat uğurlu keçdi. Komissiya sədri onun əlini sıxanda zalda yüngül bir alqış qopdu: “Təbrik edirəm, Emin müəllim. Təklifiniz qəbul olundu”.</div>
<div>Rauf bəy dərindən nəfəs aldı, elə bil aylardır çiynində gəzdirdiyi yükün bir hissəsi yerə düşdü.</div>
<div>Sakitcə, “demişdim axı alınacaq”, dedi.</div>
<div>Baş mühəndis gülümsəyirdi. Nərmin bir neçə nəfərə çay gətirirdi. Ofisdə sevinc vardı. Bu sevinc qəribə şəkildə nizamlı idi: hamı öz sevincini iş adamı kimi göstərirdi. Əl sıxır, təbrik edir, telefonla kiməsə xəbər verir, yenə qovluqlara baxırdı.</div>
</div>
<div class="x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a">
<div>Emin otağına keçdi. Masasının üstündə iş telefonları titrəyirdi. Təbrik mesajları gəlirdi. Birini açdı, oxumadan bağladı. Sonra şəxsi telefonunu götürdü və Dənizə zəng etdi. Cavab gəlmədi.</div>
<div>Bir də zəng etdi. Yenə cavab gəlmədi. Üçüncü dəfə zəng etmək istədi, etmədi. Telefonu masanın üstünə qoydu. Birdən yadına düşdü ki, Dəniz uşaq olanda, ilk dəfə yeriməyə çalışanda o harada idi? Deyəsən, rayonda obyektə getmişdi. İlk dişi çıxanda? Leyla şəkil göndərmişdi. Birinci sinfə gedəndə yanında olmuşdu, amma məktəbin həyətində də telefonla danışmışdı.</div>
<div>O bunları xatırlamaq istəmirdi. Xatırladıqca məlum olurdu ki, heç nə birdən olmamışdı. Uzaqlıq bir günün işi deyildi. Adam ailəsindən birdən-birə yox, xırda-xırda uzaqlaşırdı. Bir “sonra” ilə. Bir “indi yox” ilə. Bir “vacib işim var” ilə.</div>
<div>Qapı döyüldü. Nərmin başını içəri uzatdı: “Emin müəllim, axşam hamı yığışmaq istəyir. Restoran üçün yer danışım?”</div>
<div>Emin pəncərəyə baxırdı. Qarşı binanın şüşəsində öz əksi görünürdü. Arxası otağa tərəf idi. Bir an elə bildi, Dənizin rəsmini görür. “Yox,” dedi. Nərmin cavabı eşitmədi, ya eşitmək istəmədi.</div>
<div>- Bütün rəhbər heyət olacaq. Rauf bəy dedi ki...</div>
<div>- Nərmin xanım,” Emin sakitcə onun sözünü kəsdi, “bu gün yox.”</div>
<div>Nərmin başını tərpətdi. “Oldu.”</div>
<div>Emin pencəyini götürdü. İş telefonlarını masada qoydu. Şəxsi telefonunu cibinə saldı. Çıxanda Rauf bəy dəhlizdə qarşısına çıxdı.</div>
<div>- Hara gedirsən? İndi hamı səni axtaracaq.</div>
<div>- Məktəbə.</div>
<div>Rauf bəy elə bildi Emin zarafat edir.</div>
<div>- İndi?</div>
<div>- İndi.</div>
<div>Rauf bəy bir şey demək istədi, amma Eminin üzünə baxıb susdu.</div>
</div>
<div class="x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a">
<div>Məktəbin həyətinə çatanda hava qaralmağa başlayırdı. Payız axşamı tez düşürdü. Həyətdə bir neçə uşaq qalmışdı. Onlar da valideynlərini gözləyirdi. Mühafizəçi əvvəl Eminə şübhə ilə baxdı, sonra sinif rəhbərinin adını eşidib içəri buraxdı.</div>
<div>Sinifdə işıqlar yanırdı. Lövhənin yanında bir qadın rəsmləri yığışdırırdı. Emin qapının ağzında dayandı.</div>
<div>- Bağışlayın... Mən Dənizin atasıyam.</div>
<div>Qadın ona tərəf döndü. Bir anlıq onun üzündə “indi?” sualı göründü, amma demədi.</div>
<div>- Dəniz sizi çox gözlədi, dedi.</div>
<div>Emin başını aşağı saldı.</div>
<div>- Bilirəm.</div>
<div>- “Yox,” müəllim sakitcə dedi. “Bilmirsiniz. Gözləmək uşaqlarda başqa cür olur”.</div>
<div>Emin cavab vermədi. Müəllim masanın üstündən bir rəsm götürüb ona uzatdı: “Bu onun işidir.”</div>
<div>Emin rəsmi aldı. Kağızda ev vardı. Günəş vardı. Ağac vardı. Leyla vardı. Dəniz vardı. Bir də kişi vardı. Kişi bir az kənarda dayanmışdı. Əlində telefon vardı. Üzü yox idi. Arxası ailəyə tərəf idi.</div>
<div>Uşaq rəsmi idi. Xətlər düz deyildi. Adamların barmaqları beşdən çox çəkilmişdi. Günəşin şüaları həddindən artıq uzun idi. Amma Emin bu rəsmdə indiyə qədər gördüyü bütün memarlıq layihələrindən daha dəqiq ölçü gördü. Aradakı məsafə ölçülmüşdü. O məsafəni heç bir xətkeşlə çəkmək olmazdı.</div>
<div>“Bunu götürə bilərəm?” – deyə soruşdu. Müəllim başını tərpətdi.</div>
<div>- Dəniz istəyirdi ki, siz özünüz görəsiniz.</div>
<div>Emin rəsmi qatlamadı. Əlində tutub dəhlizlə geri qayıtdı. Dəhlizin divarında başqa rəsmlər də asılmışdı. Bir rəsmdə ata qızının əlindən tutmuşdu. Birində ailə piknikdə idi. Birində ana, ata və uşaq böyük qırmızı ürəyin içində çəkilmişdi. Emin həmin rəsmlərə baxmadığını sanırdı. Amma hamısını gördü.</div>
</div>
<div class="x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a">
<div>Evə gələndə Leyla qapını açdı. Eminin əlindəki vərəqi görəndə heç nə soruşmadı. “Dəniz otağındadır”, dedi. Emin başını tərpətdi. Otağın qapısı yarıaçıq idi. Dəniz masanın arxasında oturmuşdu. Dəftəri açıq idi, amma qələmi əlində dayanmışdı. Emin qapını döymədi. Sadəcə içəri girdi. Dəniz atasını görüb bir anlıq sevindi. Sonra özünü saxladı. Üzünü çevirdi. Emin onun yanında diz çökdü. Rəsmi masanın üstünə qoydu. “Baxdım,” dedi.</div>
<div>Dəniz rəsmdən çox atasına baxdı.</div>
<div>- Gec baxdın.</div>
<div>- Bəli.</div>
<div>- Hamı gedəndən sonra.</div>
<div>- Bəli.</div>
<div>Emin əvvəllər belə cavab verməzdi. Nəsə izah edərdi. İşdən danışardı. Vacib görüşdən, şirkətdən, məsuliyyətdən. Amma həmin axşam bunların heç biri dilinə gəlmədi. Gəlsəydi də, çox kasıb səslənəcəkdi.</div>
<div>“Bağışla,” dedi.</div>
<div>Dəniz çiyinlərini çəkdi. Uşaqların çiyin çəkməyi böyüklərinki kimi olmur. Böyüklər çiyin çəkəndə vecsiz görünürlər. Uşaqlar çiyin çəkəndə elə bil ümidlərini hara qoyacaqlarını bilmirlər.</div>
<div>Emin rəsmdəki arxası dönük adama baxdı.</div>
<div>- Məni belə görürsən?</div>
<div>Dəniz yavaşca dedi:</div>
<div>- Bəzən.</div>
<div>Bu “bəzən” Eminə “həmişə”dən ağır gəldi. Çünki içində hələ bir yer saxlayırdı. Tam bağlanmamış qapı kimi.</div>
<div>Emin əlini uzadıb qızının saçındakı açılmış teli kənara çəkdi. Dəniz bu dəfə geri çəkilmədi. “Mən bunu otağıma aparacam,” dedi Emin.</div>
<div>- Niyə?</div>
<div>- Unutmayım deyə.</div>
<div>Dəniz bir az düşündü.</div>
<div>- Sonra yenə işin çox olacaq.</div>
<div>Emin gülümsəməyə çalışdı.</div>
<div>- Olacaq.</div>
<div>- Yenə gec gələcəksən.</div>
<div>- Bəlkə.</div>
<div>- Bəs onda?</div>
<div>Emin cavab verməzdən əvvəl uzun müddət susdu. Bəlkə də ilk dəfə qızına hazır cümlə ilə yox, həqiqətlə cavab vermək istəyirdi. “Onda sən mənə bu rəsmi göstərərsən,” dedi. Dəniz masanın üstündəki karandaş qutusunu açdı. Qara karandaşı götürdü və rəsmdəki kişinin əlindəki telefonun üstünə balaca bir xətt çəkdi. Sonra karandaşı atasına uzatdı.</div>
<div>- Sən də çək.</div>
<div>Emin karandaşı aldı.</div>
<div>- Nə çəkim?</div>
<div>Dəniz rəsmdəki kişi ilə özünün arasında boş qalan yerə baxdı.</div>
<div>- Yol.</div>
<div>Emin bir anlıq ona baxdı. Sonra ehtiyatla, çox ehtiyatla, rəsmdəki arxası dönük adamdan Dənizə tərəf nazik bir xətt çəkdi. Xətt düz alınmadı. Bir az əyri getdi.</div>
<div>Dəniz gülümsədi:</div>
<div>- Pis deyil.</div>
<div>Emin də gülümsədi. Leyla qapının yanında dayanmışdı. Gözləri dolmuşdu, amma üzündə qəribə bir rahatlıq vardı.</div>
</div>
<div class="x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a">
<div>Həmin axşam Emin telefonlarını açmadı. Həyatını bir anda dəyişmədi. Sadəcə Dənizlə birlikdə mətbəxdə çay içdi. Qızı ona sərgidə kimin nə çəkdiyini danışdı. Emin əvvəlki kimi başını tərpədib keçmədi. Dinlədi. Bunun özü Dəniz üçün böyük hadisə idi.</div>
<div>Bir neçə gün sonra Emin o rəsmi ofisinə apardı. Hamının görəcəyi yerə yox, öz masasının sol tərəfinə qoydu. Çərçivəsiz. Sadəcə şüşənin altında.</div>
<div>Rauf bəy bir dəfə otağa girəndə rəsmə baxıb güldü.</div>
<div>- Bu nədir belə? Sən arxanı dönmüsən?</div>
<div>Emin də rəsmə baxdı.</div>
<div>- Hə,” dedi.</div>
<div>- Dəniz çəkib?</div>
<div>- Hə.</div>
<div>Rauf bəy bir az güldü, sonra nəsə demək istədi, demədi. Çünki Eminin üzündə gülməli bir şey yox idi.</div>
</div>
<div class="x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a">
<div>Günlər keçdi. Emin yenə işləyirdi. Yenə gecikdiyi günlər olurdu. Yenə telefonları susmurdu. Bəzi axşamlar yenə yorğun qayıdırdı. Amma indi evə girəndə əvvəlcə telefonunu masanın üstünə qoyurdu. Dəniz ona nəsə göstərmək istəyəndə “sonra” deməzdən əvvəl dayanırdı. Bəzən insan tam dəyişmir. Sadəcə bir cümlənin qarşısında əvvəlki kimi ola bilmir.</div>
<div>Bir axşam Dəniz yeni rəsm gətirdi. Bu dəfə kağızda yenə ev vardı. Günəş vardı. Leyla vardı. Dəniz vardı. Emin də vardı. Hələ bir az kənarda idi, amma bu dəfə üzü onlara tərəf çəkilmişdi.</div>
<div>Emin rəsmi uzun müddət əlində saxladı.</div>
<div>“Bu dəfə üzümü çevirmisən,” dedi.</div>
<div>Dəniz ciddi-ciddi başını tərpətdi.</div>
<div>- Hələ tam yanımızda deyilsən, amma baxırsan.</div>
<div><span style="word-spacing:0.1em;"><img src="https://gzt.adu.edu.tr/webfolders/kpk(26).png" alt=""></span></div>
<div>Emin heç nə demədi. Pəncərənin arxasında Bakı axşamı idi. Uzaqda maşın səsləri gəlirdi. Evdə çay qaynayırdı. Leyla mətbəxdə stəkanları düzürdü. Emin qızının çəkdiyi ikinci rəsmə baxdı və ilk dəfə başa düşdü ki, bəzi yollar çox uzun olmur, amma adam onları çox gec tapır.</div>
<div>Qızına tərəf döndü. “Dəniz,” dedi, “bu rəsmi də verərsən mənə?”</div>
<div>Dəniz bir az düşündü.</div>
<div>- Verərəm, amma bir şərtlə.</div>
<div>- Nə şərt?</div>
<div>- Sabah məktəbdən sonra məni sən götürəcəksən.</div>
<div>Emin sabahkı görüşlərini xatırladı. Biri saat üçdə idi. Biri dörddə. Birini dəyişmək olardı. O birini Rauf bəy apara bilərdi. “Götürəcəm,” dedi.</div>
<div>Dəniz ona uzun-uzadı baxdı.</div>
<div>- Doğrudan?</div>
<div>Emin bu dəfə saatına baxmadı.</div>
<div>- Doğrudan.</div>
<div>Dəniz rəsmi ona verdi. Emin onu götürəndə kağızın kənarında balaca hərflərlə yazılmış bir cümlə gördü: “Bu dəfə atam bizə baxır.”</div>
<div>Emin heç nə demədi. Bəzən bir uşağın cümləsi adamın bütün ömrünə bəs edir.</div>
</div>
<div class="x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a">
<div>Sizcə insan qazandıqlarının həqiqi dəyərini anlamaq üçün mütləq nəyisə itirmək təhlükəsi ilə üz-üzə qalmalıdır?</div>
<div></div>
<div>Sərkərdə Sərxanoğlu</div>
</div> ]]></turbo:content>
<content:encoded><![CDATA[ <div class="xdj266r x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs x126k92a">
<div><img src="https://serkerde.com/uploads/posts/2026-06/baba-ve-kizi.png" alt="" style="display:block;margin-left:auto;margin-right:auto;"> </div>
<div><span style="word-spacing:0.1em;">Emin həmin səhər evdən çıxanda Dəniz hələ mətbəxin qapısında dayanmışdı. Əynində məktəb forması vardı. Saçının bir tərəfi səliqəli hörülmüşdü, o biri tərəfdə nazik bir tel açılıb yanağına düşmüşdü. Əlində rəngli karandaş qutusu tutmuşdu. Qutunun qapağı köhnəlmişdi, kənarındakı şəkilli yapışqan yarı soyulmuşdu.</span></div>
</div>
<div class="x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a">
<div>Emin ayaqqabısını geyinə-geyinə saatına baxdı. “Gecikirəm,” dedi. Bu sözü kimə dediyi bilinmədi. Leylaya, qızına, ya özünə. Dəniz bir addım irəli gəldi.</div>
<div>- Ata...</div>
<div>Emin qapının yanında asılmış pencəyini götürdü.</div>
<div>- Hə, qızım?</div>
<div>- Bu gün sərgidir.</div>
<div>Emin bir anlıq dayandı. Sonra açarları cibində axtardı.</div>
<div>- Hə, yadımdadır.</div>
<div>Dəniz sevindi, amma bu sevinc ehtiyatlı idi. Sanki atasının cavabına tam inanmağa qorxurdu.</div>
<div>- Müəllim dedi ki, valideynlər gəlsə yaxşı olar.</div>
<div>Leyla mətbəxdən baxırdı. Əlində çay qaşığı vardı. Qaşığı stəkanın içinə qoymuşdu, amma qarışdırmırdı.</div>
<div>Emin qapını açdı. Həyətdən maşın siqnalının zəif səsi gəldi. Sürücü gözləyirdi.</div>
<div>- Baxaram, qızım, bu gün çox vacib görüşüm var. Əgər çatdırsam, gələcəm.</div>
<div>Dəniz başını tərpətdi.</div>
<div>- Yaxşı.</div>
<div>Bu “yaxşı” çox balaca idi. Elə balaca ki, Emin onu eşitmədi. Ya da eşitdi, amma özü eşitməmək istədi. Qapı bağlandı. Leyla pəncərəyə yaxınlaşıb həyətə baxdı. Emin maşına minəndə telefonda danışmağa başlamışdı. Dəniz hələ də qapının yanında dayanmışdı. Sonra sakitcə otağına keçdi və karandaş qutusunu çantasına qoydu.</div>
</div>
<div class="x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a">
<div><img src="https://serkerde.com/uploads/posts/2026-06/ata-ve-qiz.jpg" alt="" style="display:block;margin-left:auto;margin-right:auto;"></div>
<div>Emin yolda üç dəfə telefonla danışdı. Birinci zəngdə maliyyəçi ona bəzi rəqəmlərin dəyişdiyini dedi. İkinci zəngdə mühəndis material siyahısında çatışmayan pozisiyalardan danışdı. Üçüncü zəngdə müştəri tərəfdən bir nəfər görüş saatının dəyişmədiyini xatırlatdı. Emin hamısına eyni səslə cavab verdi. Qısa, aydın, tələskən. Maşın ofisin qarşısında dayananda saat doqquza işləyirdi. Ofisin şüşəli qapısı hələ tam açılmamışdı. Mühafizəçi onu görüb cəld yerindən qalxdı.</div>
<div>- Sabahınız xeyir, Emin müəllim.</div>
<div>- Sabahın xeyir.</div>
<div>Ofis həmin gün həmişəkindən tez oyanmışdı. Dəhlizdə kağız qoxusu, təzə dəmlənmiş çayın buxarı, printerin fasiləsiz səsi bir-birinə qarışmışdı. Köməkçisi Nərmin stolunun üstünə qovluqları düzmüşdü. Rauf bəy otaqdan-otağa keçib hamıdan eyni şeyi soruşurdu: “Son variant budur? Əminsiniz?”</div>
<div>Eminin şirkəti böyük bir təmir və abadlıq layihəsinə hazırlaşırdı. Layihə alınsa, son aylardakı sıxıntı bir az azalacaqdı. Maaşlar gecikməyəcəkdi. Bankla danışıq rahatlaşacaqdı. Emin bunu bilirdi. Ona görə də həmin səhər evdəki “sərgi” sözü ofisə çatana qədər yolda haradasa itmişdi.</div>
<div>Otağına girib pencəyini stulun arxasına asdı. Masanın üstündə təqdimat faylları, smeta cədvəlləri, çertyojlar vardı. Hər şey öz yerində idi. Yalnız pəncərənin kənarında dünəndən qalmış soyuq çay stəkanı qalmışdı. Emin onu götürüb zibil qabına atdı.</div>
</div>
<div class="x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a">
<div>Saat ona on beş dəqiqə qalmış şəxsi telefonu titrədi. Ekranda “Dəniz” yazılmışdı. Emin əvvəl baxdı, sonra telefonu əlinə aldı, sonra yenə masaya qoydu. Qapının arxasında Nərminin səsi eşidildi: “Emin müəllim, komissiya yarım saata gələcək”. Telefon yenə titrədi. Bu dəfə açdı.</div>
<div>- Eşidirəm, qızım.</div>
<div>Dənizin səsi asta gəlirdi. Sanki məktəbin dəhlizində dayanıb gizli danışırdı.</div>
<div>- Ata, sən yoldasan?</div>
<div>Emin pəncərəyə tərəf döndü.</div>
<div>- Yox, qızım. Mən ofisdəyəm.</div>
<div>Xəttin o başında sükut oldu.</div>
<div>- Bəs... gələcəksən?</div>
<div>Emin barmaqları ilə masanın üstündəki qələmi çevirdi.</div>
<div>- Canım, bu gün çox çətindir. Mən sənə səhər dedim axı. Burada vacib görüşüm var.</div>
<div>Dəniz bir az susdu:</div>
<div>- Amma hamı gəlib.</div>
<div>Bu söz Eminin qulağına çatdı, amma içində yer tapmadı. İçəri girmədi. Orada, qulağın kənarında qaldı.</div>
<div>- Müəlliminə de ki, atamın işi var. Axşam rəsminə baxaram. Sənə gözəl çərçivə də alarıq.</div>
<div>Dəniz cavab vermədi.</div>
<div>- Dəniz?</div>
<div>- Mən çərçivə istəmirəm.</div>
<div>Emin yorğun halda gözlərini yumdu.</div>
<div>- Bilirəm, qızım. Amma indi ata çıxa bilmir.</div>
<div>Dəniz bu dəfə bir az daha aydın danışdı:</div>
<div>- Mən ailəmizi çəkmişəm.</div>
<div>Emin masanın üstündəki qovluqlara baxdı.</div>
<div>- Çox yaxşı.</div>
<div>- Səni də çəkmişəm.</div>
<div>Emin gülümsəməyə çalışdı.</div>
<div>- Əla.</div>
<div>- Amma səni uzaqda çəkmişəm.</div>
<div>Eminin gülümsəməsi yarımçıq qaldı.</div>
<div>- Niyə uzaqda?</div>
<div>- Çünki sən həmişə elə olursan.</div>
<div>Dəniz bunu deyəndən sonra xəttin o başında kimsə onun adını çağırdı. Uşaq səsləri eşidildi. Sonra zəng kəsildi. Emin telefonu əlində saxladı. Çox adi telefon idi. Qara rəngli, ekranında kiçik bir çat vardı. Həmin çatın nə vaxt yarandığını xatırlamadı. Bəlkə də çoxdan vardı, sadəcə indi gördü. Qapı açıldı. Rauf bəy içəri girdi. Üzündə gərgin, amma sevinməyə hazır bir ifadə vardı.</div>
<div>- Başlayaq?</div>
<div>Emin telefonu masanın üstünə qoydu.</div>
<div>- Başlayaq.</div>
<div>Zalda hər şey qaydasında idi. Ekran işləyirdi, su butulkaları düzülmüşdü, qovluqlar masanın üstündə idi. Komissiya üzvləri yerlərini tutmuşdu. Nərmin qapının yanında dayanıb hər gələnə təbəssümlə yol göstərirdi. Emin danışmağa başladı. O, belə təqdimatları çox etmişdi. Harada dayanmaq, hansı slaydda səsi bir az yüksəltmək, hansı rəqəmin üstündə xüsusi dayanmaq lazım olduğunu bilirdi. Hətta qarşı tərəfin üzündən hansı sualın gələcəyini də təxmin edirdi. Amma həmin gün danışdıqca öz səsi ona yad gəlirdi. “İşlərin mərhələli icrası...” Dəniz: “Səni uzaqda çəkmişəm”. “Materialların keyfiyyət sertifikatları...” “Çünki sən həmişə elə olursan”. “Layihənin təhvil müddəti...”</div>
<div>Emin bir yerdə dayandı. Su içdi. Heç kim hiss etmədi. Yalnız Nərmin uzaqdan ona baxdı, sonra yenə qovluqlara tərəf döndü. Təqdimat uğurlu keçdi. Komissiya sədri onun əlini sıxanda zalda yüngül bir alqış qopdu: “Təbrik edirəm, Emin müəllim. Təklifiniz qəbul olundu”.</div>
<div>Rauf bəy dərindən nəfəs aldı, elə bil aylardır çiynində gəzdirdiyi yükün bir hissəsi yerə düşdü.</div>
<div>Sakitcə, “demişdim axı alınacaq”, dedi.</div>
<div>Baş mühəndis gülümsəyirdi. Nərmin bir neçə nəfərə çay gətirirdi. Ofisdə sevinc vardı. Bu sevinc qəribə şəkildə nizamlı idi: hamı öz sevincini iş adamı kimi göstərirdi. Əl sıxır, təbrik edir, telefonla kiməsə xəbər verir, yenə qovluqlara baxırdı.</div>
</div>
<div class="x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a">
<div>Emin otağına keçdi. Masasının üstündə iş telefonları titrəyirdi. Təbrik mesajları gəlirdi. Birini açdı, oxumadan bağladı. Sonra şəxsi telefonunu götürdü və Dənizə zəng etdi. Cavab gəlmədi.</div>
<div>Bir də zəng etdi. Yenə cavab gəlmədi. Üçüncü dəfə zəng etmək istədi, etmədi. Telefonu masanın üstünə qoydu. Birdən yadına düşdü ki, Dəniz uşaq olanda, ilk dəfə yeriməyə çalışanda o harada idi? Deyəsən, rayonda obyektə getmişdi. İlk dişi çıxanda? Leyla şəkil göndərmişdi. Birinci sinfə gedəndə yanında olmuşdu, amma məktəbin həyətində də telefonla danışmışdı.</div>
<div>O bunları xatırlamaq istəmirdi. Xatırladıqca məlum olurdu ki, heç nə birdən olmamışdı. Uzaqlıq bir günün işi deyildi. Adam ailəsindən birdən-birə yox, xırda-xırda uzaqlaşırdı. Bir “sonra” ilə. Bir “indi yox” ilə. Bir “vacib işim var” ilə.</div>
<div>Qapı döyüldü. Nərmin başını içəri uzatdı: “Emin müəllim, axşam hamı yığışmaq istəyir. Restoran üçün yer danışım?”</div>
<div>Emin pəncərəyə baxırdı. Qarşı binanın şüşəsində öz əksi görünürdü. Arxası otağa tərəf idi. Bir an elə bildi, Dənizin rəsmini görür. “Yox,” dedi. Nərmin cavabı eşitmədi, ya eşitmək istəmədi.</div>
<div>- Bütün rəhbər heyət olacaq. Rauf bəy dedi ki...</div>
<div>- Nərmin xanım,” Emin sakitcə onun sözünü kəsdi, “bu gün yox.”</div>
<div>Nərmin başını tərpətdi. “Oldu.”</div>
<div>Emin pencəyini götürdü. İş telefonlarını masada qoydu. Şəxsi telefonunu cibinə saldı. Çıxanda Rauf bəy dəhlizdə qarşısına çıxdı.</div>
<div>- Hara gedirsən? İndi hamı səni axtaracaq.</div>
<div>- Məktəbə.</div>
<div>Rauf bəy elə bildi Emin zarafat edir.</div>
<div>- İndi?</div>
<div>- İndi.</div>
<div>Rauf bəy bir şey demək istədi, amma Eminin üzünə baxıb susdu.</div>
</div>
<div class="x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a">
<div>Məktəbin həyətinə çatanda hava qaralmağa başlayırdı. Payız axşamı tez düşürdü. Həyətdə bir neçə uşaq qalmışdı. Onlar da valideynlərini gözləyirdi. Mühafizəçi əvvəl Eminə şübhə ilə baxdı, sonra sinif rəhbərinin adını eşidib içəri buraxdı.</div>
<div>Sinifdə işıqlar yanırdı. Lövhənin yanında bir qadın rəsmləri yığışdırırdı. Emin qapının ağzında dayandı.</div>
<div>- Bağışlayın... Mən Dənizin atasıyam.</div>
<div>Qadın ona tərəf döndü. Bir anlıq onun üzündə “indi?” sualı göründü, amma demədi.</div>
<div>- Dəniz sizi çox gözlədi, dedi.</div>
<div>Emin başını aşağı saldı.</div>
<div>- Bilirəm.</div>
<div>- “Yox,” müəllim sakitcə dedi. “Bilmirsiniz. Gözləmək uşaqlarda başqa cür olur”.</div>
<div>Emin cavab vermədi. Müəllim masanın üstündən bir rəsm götürüb ona uzatdı: “Bu onun işidir.”</div>
<div>Emin rəsmi aldı. Kağızda ev vardı. Günəş vardı. Ağac vardı. Leyla vardı. Dəniz vardı. Bir də kişi vardı. Kişi bir az kənarda dayanmışdı. Əlində telefon vardı. Üzü yox idi. Arxası ailəyə tərəf idi.</div>
<div>Uşaq rəsmi idi. Xətlər düz deyildi. Adamların barmaqları beşdən çox çəkilmişdi. Günəşin şüaları həddindən artıq uzun idi. Amma Emin bu rəsmdə indiyə qədər gördüyü bütün memarlıq layihələrindən daha dəqiq ölçü gördü. Aradakı məsafə ölçülmüşdü. O məsafəni heç bir xətkeşlə çəkmək olmazdı.</div>
<div>“Bunu götürə bilərəm?” – deyə soruşdu. Müəllim başını tərpətdi.</div>
<div>- Dəniz istəyirdi ki, siz özünüz görəsiniz.</div>
<div>Emin rəsmi qatlamadı. Əlində tutub dəhlizlə geri qayıtdı. Dəhlizin divarında başqa rəsmlər də asılmışdı. Bir rəsmdə ata qızının əlindən tutmuşdu. Birində ailə piknikdə idi. Birində ana, ata və uşaq böyük qırmızı ürəyin içində çəkilmişdi. Emin həmin rəsmlərə baxmadığını sanırdı. Amma hamısını gördü.</div>
</div>
<div class="x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a">
<div>Evə gələndə Leyla qapını açdı. Eminin əlindəki vərəqi görəndə heç nə soruşmadı. “Dəniz otağındadır”, dedi. Emin başını tərpətdi. Otağın qapısı yarıaçıq idi. Dəniz masanın arxasında oturmuşdu. Dəftəri açıq idi, amma qələmi əlində dayanmışdı. Emin qapını döymədi. Sadəcə içəri girdi. Dəniz atasını görüb bir anlıq sevindi. Sonra özünü saxladı. Üzünü çevirdi. Emin onun yanında diz çökdü. Rəsmi masanın üstünə qoydu. “Baxdım,” dedi.</div>
<div>Dəniz rəsmdən çox atasına baxdı.</div>
<div>- Gec baxdın.</div>
<div>- Bəli.</div>
<div>- Hamı gedəndən sonra.</div>
<div>- Bəli.</div>
<div>Emin əvvəllər belə cavab verməzdi. Nəsə izah edərdi. İşdən danışardı. Vacib görüşdən, şirkətdən, məsuliyyətdən. Amma həmin axşam bunların heç biri dilinə gəlmədi. Gəlsəydi də, çox kasıb səslənəcəkdi.</div>
<div>“Bağışla,” dedi.</div>
<div>Dəniz çiyinlərini çəkdi. Uşaqların çiyin çəkməyi böyüklərinki kimi olmur. Böyüklər çiyin çəkəndə vecsiz görünürlər. Uşaqlar çiyin çəkəndə elə bil ümidlərini hara qoyacaqlarını bilmirlər.</div>
<div>Emin rəsmdəki arxası dönük adama baxdı.</div>
<div>- Məni belə görürsən?</div>
<div>Dəniz yavaşca dedi:</div>
<div>- Bəzən.</div>
<div>Bu “bəzən” Eminə “həmişə”dən ağır gəldi. Çünki içində hələ bir yer saxlayırdı. Tam bağlanmamış qapı kimi.</div>
<div>Emin əlini uzadıb qızının saçındakı açılmış teli kənara çəkdi. Dəniz bu dəfə geri çəkilmədi. “Mən bunu otağıma aparacam,” dedi Emin.</div>
<div>- Niyə?</div>
<div>- Unutmayım deyə.</div>
<div>Dəniz bir az düşündü.</div>
<div>- Sonra yenə işin çox olacaq.</div>
<div>Emin gülümsəməyə çalışdı.</div>
<div>- Olacaq.</div>
<div>- Yenə gec gələcəksən.</div>
<div>- Bəlkə.</div>
<div>- Bəs onda?</div>
<div>Emin cavab verməzdən əvvəl uzun müddət susdu. Bəlkə də ilk dəfə qızına hazır cümlə ilə yox, həqiqətlə cavab vermək istəyirdi. “Onda sən mənə bu rəsmi göstərərsən,” dedi. Dəniz masanın üstündəki karandaş qutusunu açdı. Qara karandaşı götürdü və rəsmdəki kişinin əlindəki telefonun üstünə balaca bir xətt çəkdi. Sonra karandaşı atasına uzatdı.</div>
<div>- Sən də çək.</div>
<div>Emin karandaşı aldı.</div>
<div>- Nə çəkim?</div>
<div>Dəniz rəsmdəki kişi ilə özünün arasında boş qalan yerə baxdı.</div>
<div>- Yol.</div>
<div>Emin bir anlıq ona baxdı. Sonra ehtiyatla, çox ehtiyatla, rəsmdəki arxası dönük adamdan Dənizə tərəf nazik bir xətt çəkdi. Xətt düz alınmadı. Bir az əyri getdi.</div>
<div>Dəniz gülümsədi:</div>
<div>- Pis deyil.</div>
<div>Emin də gülümsədi. Leyla qapının yanında dayanmışdı. Gözləri dolmuşdu, amma üzündə qəribə bir rahatlıq vardı.</div>
</div>
<div class="x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a">
<div>Həmin axşam Emin telefonlarını açmadı. Həyatını bir anda dəyişmədi. Sadəcə Dənizlə birlikdə mətbəxdə çay içdi. Qızı ona sərgidə kimin nə çəkdiyini danışdı. Emin əvvəlki kimi başını tərpədib keçmədi. Dinlədi. Bunun özü Dəniz üçün böyük hadisə idi.</div>
<div>Bir neçə gün sonra Emin o rəsmi ofisinə apardı. Hamının görəcəyi yerə yox, öz masasının sol tərəfinə qoydu. Çərçivəsiz. Sadəcə şüşənin altında.</div>
<div>Rauf bəy bir dəfə otağa girəndə rəsmə baxıb güldü.</div>
<div>- Bu nədir belə? Sən arxanı dönmüsən?</div>
<div>Emin də rəsmə baxdı.</div>
<div>- Hə,” dedi.</div>
<div>- Dəniz çəkib?</div>
<div>- Hə.</div>
<div>Rauf bəy bir az güldü, sonra nəsə demək istədi, demədi. Çünki Eminin üzündə gülməli bir şey yox idi.</div>
</div>
<div class="x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a">
<div>Günlər keçdi. Emin yenə işləyirdi. Yenə gecikdiyi günlər olurdu. Yenə telefonları susmurdu. Bəzi axşamlar yenə yorğun qayıdırdı. Amma indi evə girəndə əvvəlcə telefonunu masanın üstünə qoyurdu. Dəniz ona nəsə göstərmək istəyəndə “sonra” deməzdən əvvəl dayanırdı. Bəzən insan tam dəyişmir. Sadəcə bir cümlənin qarşısında əvvəlki kimi ola bilmir.</div>
<div>Bir axşam Dəniz yeni rəsm gətirdi. Bu dəfə kağızda yenə ev vardı. Günəş vardı. Leyla vardı. Dəniz vardı. Emin də vardı. Hələ bir az kənarda idi, amma bu dəfə üzü onlara tərəf çəkilmişdi.</div>
<div>Emin rəsmi uzun müddət əlində saxladı.</div>
<div>“Bu dəfə üzümü çevirmisən,” dedi.</div>
<div>Dəniz ciddi-ciddi başını tərpətdi.</div>
<div>- Hələ tam yanımızda deyilsən, amma baxırsan.</div>
<div><span style="word-spacing:0.1em;"><img src="https://gzt.adu.edu.tr/webfolders/kpk(26).png" alt=""></span></div>
<div>Emin heç nə demədi. Pəncərənin arxasında Bakı axşamı idi. Uzaqda maşın səsləri gəlirdi. Evdə çay qaynayırdı. Leyla mətbəxdə stəkanları düzürdü. Emin qızının çəkdiyi ikinci rəsmə baxdı və ilk dəfə başa düşdü ki, bəzi yollar çox uzun olmur, amma adam onları çox gec tapır.</div>
<div>Qızına tərəf döndü. “Dəniz,” dedi, “bu rəsmi də verərsən mənə?”</div>
<div>Dəniz bir az düşündü.</div>
<div>- Verərəm, amma bir şərtlə.</div>
<div>- Nə şərt?</div>
<div>- Sabah məktəbdən sonra məni sən götürəcəksən.</div>
<div>Emin sabahkı görüşlərini xatırladı. Biri saat üçdə idi. Biri dörddə. Birini dəyişmək olardı. O birini Rauf bəy apara bilərdi. “Götürəcəm,” dedi.</div>
<div>Dəniz ona uzun-uzadı baxdı.</div>
<div>- Doğrudan?</div>
<div>Emin bu dəfə saatına baxmadı.</div>
<div>- Doğrudan.</div>
<div>Dəniz rəsmi ona verdi. Emin onu götürəndə kağızın kənarında balaca hərflərlə yazılmış bir cümlə gördü: “Bu dəfə atam bizə baxır.”</div>
<div>Emin heç nə demədi. Bəzən bir uşağın cümləsi adamın bütün ömrünə bəs edir.</div>
</div>
<div class="x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a">
<div>Sizcə insan qazandıqlarının həqiqi dəyərini anlamaq üçün mütləq nəyisə itirmək təhlükəsi ilə üz-üzə qalmalıdır?</div>
<div></div>
<div>Sərkərdə Sərxanoğlu</div>
</div> ]]></content:encoded>
</item><item turbo="true">
<title>İş Yerində Görünməz Savaş: Mobbingin Qurbanları və Tamaşaçıları</title>
<guid isPermaLink="true">https://serkerde.com/index.php?newsid=21</guid>
<link>https://serkerde.com/index.php?newsid=21</link>
<category><![CDATA[İdarəçilik / Digər yazılar / Əsas xəbər]]></category>
<dc:creator>Serkerde</dc:creator>
<pubDate>Sun, 17 Nov 2024 18:53:18 +0400</pubDate>
<description><![CDATA[<div class="content-block-text-meta">
<p> <img src="https://serkerde.com/uploads/posts/2024-11/mobbingis-yerinde-psikolojik-taciz-ve-basa-cikma-yollari.jpg" alt="" style="display:block;margin-left:auto;margin-right:auto;"> </p>
<p>Mobbing səssiz, amma dağıdıcı bir problemdir. Bu, yalnız qurbanın deyil, bütün kollektivin məsuliyyətidir. Mobbinglə mübarizə yalnız qanunların deyil, həm də insanların vicdanının bir tələbidir. Sükut yalnız zalımlara güc və cəsarət verir.<span> </span><strong>Unutmayın: hər bir susqunluq, hər bir görməzdən gəlmə mobbingin davam etməsinə şərait yaradır.</strong></p>
<p>Əgər siz bu vəziyyətin şahidi və ya qurbanısınızsa, sükutu pozun. Bu, yalnız sizin həyatınızı deyil, bütöv iş mühitini yaxşılaşdıra bilər. </p>
<p><b>Bəs siz, bu səssiz savaşın hansı tərəfindəsiniz? Qurban, tamaşaçı, yoxsa dəyişiklik yaradan bir qəhrəman?</b></p>
<p><br></p>
</div>]]></description>
<turbo:content><![CDATA[ <div class="content-block-text-meta">
<p> </p>
</div>
<div class="content-block-text-content">
<h3><strong>İş Yerində Psixoloji Terror – "Mobbing"</strong></h3>
<p>Azərbaycanda "Mobbing" anlayışı hələ geniş yayılmasa da, onun yaratdığı ciddi fəsadlar iş yerlərində həm işçilər, həm də təşkilatlar üçün böyük təhlükədir. Davamlı şəkildə psixoloji təzyiqə məruz qalan insanlar yalnız depressiya və fiziki problemlərlə üzləşmir, eyni zamanda onların şəxsi və peşəkar həyatları zədələnir. Bu vəziyyət insanları psixoloji dəstəyə ehtiyac duyan hala gətirir.</p>
<p>Araşdırmalar göstərir ki, müasir dünyanın ağırlaşan iş şəraiti və ifrat rəqabət mühiti ofis daxili qarşıdurmaları artırır. Hər kəsin özünü göstərmək istədiyi, "irəli keçmək" üçün qeyri-etik üsullara əl atdığı iş yerlərində, şəxsi maraqların ön plana çıxması nəticəsində insanlar daha çox psixoloji təzyiqə məruz qalır. Nəticədə, əvvəllər kollektivdə mövcud olan müsbət münasibətlər yerini düşmənçilik atmosferinə buraxır. <strong>Bu atmosferin ən açıq təzahürü isə iş yerində rəhbər və ya həmkarlar tərəfindən həyata keçirilən "Mobbing"dir.</strong></p>
<p><br></p>
<h3><strong><img src="https://serkerde.com/uploads/posts/2024-11/mobb.jpg" alt="" style="display:block;margin-left:auto;margin-right:auto;"> </strong></h3>
<h3><strong>Mobbing: Səssiz Zorakılıq</strong></h3>
<p>İş yerləri çox zaman peşəkar nailiyyətlərin səhnəsi kimi görünür. Amma bu səhnənin arxasında heç kimin danışmadığı bir savaş var. Bu savaş qışqırıq və ya açıq zorakılıq deyil; bu, səssiz və görünməz bir savaşdır. <strong>"Mobbing"</strong>, yəni iş yerində psixoloji terror, öz zərərli torunu salaraq qurbanlarını zəif salır və təşkilatların mənəvi dayaqlarını çökdürür.</p>
<p>Bir düşünün: Hər gün yeni ideyalarla işə gəlirsiniz, lakin günlər keçdikcə iş mühiti dəyişir. Gözlər üzərinizdədir, amma sözlər susqundur. Hər görüşdə fikirləriniz kəsilir, təkliflərinizə məhəl qoyulmur. Tədricən özünüzü təcrid olunmuş və hətta görünməz hiss edirsiniz. Bu artıq fərdi bir problem deyil – bu, mobbing adlı səssiz şiddətdir.   </p>
<p><br></p>
<h3><strong>Mobbingin Anatomiyası və Tərəfləri</strong></h3>
<p>Mobbing prosesində hər kəs müəyyən bir rola sahibdir:</p>
<ul>
<li>
<p><strong>Zalımlar:</strong> Bunlar zəif xarakterli, yüksək nəzarət ehtiyacı olan, fərqliliklərə dözümsüz insanlardır. Onların əsas məqsədi qurbanı zəiflədərək özlərini güclü hiss etməkdir. Riyakar komplimentlər, eyham dolu şərhlər və sistemli təcrid onların əsas silahıdır.</p>
</li>
<li>
<p><strong>Qurbanlar:</strong> Çox vaxt işinə sadiq, bacarıqlı və dürüst insanlar mobbingin əsas hədəfinə çevrilir. Onların müsbət keyfiyyətləri zalımları narahat edir, çünki bu insanlar onların zəif cəhətlərini üzə çıxarır.</p>
</li>
<li>
<p><strong>Tamaşaçılar:</strong> Çox vaxt susqun qalmağı üstün tutan insanlardır. Onlar vəziyyətə müdaxilə etməkdən çəkinir və ya işlərini itirmək qorxusu ilə sükut edir. Lakin onların susqunluğu mobbingin davam etməsinə səbəb olur.</p>
</li>
</ul>
<p><strong>Misal:</strong><br>Bir şirkətdə yüksək performansı ilə seçilən bir əməkdaş həmkarları tərəfindən məqsədli şəkildə təcrid edilmişdi. Uğurları tənqid edilir, şəxsi əşyalarına qəsdən ziyan vurulurdu. Bu vəziyyət onun sağlamlığına və iş motivasiyasına ciddi zərbə vurdu, nəticədə işçi istefa verdi. Bu hadisə yalnız qurbanın həyatını deyil, kollektivin harmoniyasını və şirkətin nüfuzunu da sarsıtdı.</p>
<p><strong>Mobbingin Əlamətləri: Nə Zaman Fəaliyyətə Keçməli?</strong></p>
<p>Mobbingin əlamətləri incə başlayır, lakin zamanla güclənərək qurbanı ciddi mənəvi sarsıntıya sürükləyir. Bəzi əlamətlər aşağıdakılardır:</p>
<ul>
<li>Davamlı tənqid və əsassız iradlar.</li>
<li>Fikirlərin kəsilməsi və ya təkliflərin diqqətdən kənarda qalması.</li>
<li>Həmkarların və ya rəhbərin açıq şəkildə münasibət göstərməməsi.</li>
<li>Yazılı və şifahi təhdidlər, qərəzli şərhlər.</li>
<li>Qurbanın iş proseslərindən təcrid edilməsi və iclaslara çağırılmaması.</li>
<li>Şirkət daxilində qurban haqqında dedi-qoduların yayılması.</li>
</ul>
<p><strong>Mühüm qeyd:</strong> Mütəxəssislər mobbingin yalnız bir neçə hadisədən ibarət olmadığını vurğulayır. <strong>Bu davranışlar sistematik və davamlı olmalıdır.</strong> Əgər iş yerində 6 aydan çox müddət ərzində bu əlamətlərlə üzləşirsinizsə, bu artıq ciddi bir problemdir.</p>
<p><br></p>
<h3><strong><img src="https://serkerde.com/uploads/posts/2024-11/isyerinde-mobbing.jpg" alt="" style="display:block;margin-left:auto;margin-right:auto;">  </strong></h3>
<h3><strong>Mobbingin Təsirləri: Fərdi və Təşkilati Fəlakət</strong></h3>
<h4>Şəxsi Təsirlər:</h4>
<ol>
<li><strong>Psixoloji:</strong> Davamlı təzyiq qurbanların özünə inamını azaldır, onları depressiyaya və emosional sarsıntıya sürükləyir.</li>
<li><strong>Fiziki:</strong> Uzunmüddətli stress xroniki xəstəliklərin yaranmasına, yuxusuzluğa və ürək-damar problemlərinə səbəb olur.</li>
<li><strong>Sosial:</strong> Mobbingin təsiri ailə münasibətlərinə də sirayət edir, münaqişələrə, hətta boşanmalara gətirib çıxarır.</li>
</ol>
<h4>Təşkilati Təsirlər:</h4>
<ol>
<li><strong>Mənfi mühit:</strong> İş məhsuldarlığı azalır, əməkdaşlar arasında düşmənçilik yaranır.</li>
<li><strong>İqtisadi zərər:</strong> İşçi dövriyyəsinin artması, təlim xərcləri və hüquqi mübahisələr şirkət büdcəsinə ağır yük gətirir.</li>
<li><strong>Reputasiya itkiləri:</strong> Mobbing halları şirkətlərin cəlbediciliyini və işə götürmə qabiliyyətini azaldır.</li>
</ol>
<h3><strong>Mobbinglə Mübarizə: Çıxış Yolları</strong></h3>
<p>Mobbing təkcə fərdlərin deyil, təşkilatların da mübarizə aparmalı olduğu bir problemdir. Problemi həll etmək üçün həm fərdi, həm də sistematik səviyyədə addımlar atılmalıdır.</p>
<h4>Qurbanlar Üçün Təkliflər:</h4>
<ul>
<li><strong>Faktları sənədləşdirin:</strong> Təzyiq hallarını və təcrid addımlarını dəqiq qeyd edin.</li>
<li><strong>Ünsiyyət qurun:</strong> Sakit, lakin qətiyyətli şəkildə problemi zalımla müzakirə edin.</li>
<li><strong>Hüquqi addımlar atın:</strong> İnsan Resurslarına və ya Həmkarlar İttifaqına müraciət edin.</li>
<li><strong>Psixoloji dəstək alın:</strong> Emosional zədələrin öhdəsindən gəlmək üçün peşəkar köməyə müraciət edin.</li>
</ul>
<h4>Rəhbərlik Üçün Təkliflər:</h4>
<ul>
<li><strong>Maarifləndirmə tədbirləri təşkil edin:</strong> Mobbingin təsirləri haqqında təlimlər keçirin.</li>
<li><strong>Şəffaf siyasət yaradın:</strong> Təşkilat daxilində mobbinglə bağlı qaydalar müəyyənləşdirin.</li>
<li><strong>Dəstək mexanizmləri təmin edin:</strong> Şikayətlərin anonim və təhlükəsiz şəkildə bildirilməsi üçün sistem yaradın.</li>
</ul>
<h3><strong><img src="https://serkerde.com/uploads/posts/2024-11/issizlik-1.jpg" alt="" style="display:block;margin-left:auto;margin-right:auto;"> </strong></h3>
<h3><strong>Sonda: Sükutun Dağıdılması</strong></h3>
<p>Mobbing səssiz, amma dağıdıcı bir problemdir. Bu, yalnız qurbanın deyil, bütün kollektivin məsuliyyətidir. Mobbinglə mübarizə yalnız qanunların deyil, həm də insanların vicdanının bir tələbidir. Sükut yalnız zalımlara güc və cəsarət verir. <strong>Unutmayın: hər bir susqunluq, hər bir görməzdən gəlmə mobbingin davam etməsinə şərait yaradır.</strong></p>
<p>Əgər siz bu vəziyyətin şahidi və ya qurbanısınızsa, sükutu pozun. Bu, yalnız sizin həyatınızı deyil, bütöv iş mühitini yaxşılaşdıra bilər. </p>
<p><b>Bəs siz, bu səssiz savaşın hansı tərəfindəsiniz? Qurban, tamaşaçı, yoxsa dəyişiklik yaradan bir qəhrəman?</b></p>
<p><br></p>
<p><i><b>Sərkərdə Sərxanoğlu</b></i></p>
</div> ]]></turbo:content>
<content:encoded><![CDATA[ <div class="content-block-text-meta">
<p> </p>
</div>
<div class="content-block-text-content">
<h3><strong>İş Yerində Psixoloji Terror – "Mobbing"</strong></h3>
<p>Azərbaycanda "Mobbing" anlayışı hələ geniş yayılmasa da, onun yaratdığı ciddi fəsadlar iş yerlərində həm işçilər, həm də təşkilatlar üçün böyük təhlükədir. Davamlı şəkildə psixoloji təzyiqə məruz qalan insanlar yalnız depressiya və fiziki problemlərlə üzləşmir, eyni zamanda onların şəxsi və peşəkar həyatları zədələnir. Bu vəziyyət insanları psixoloji dəstəyə ehtiyac duyan hala gətirir.</p>
<p>Araşdırmalar göstərir ki, müasir dünyanın ağırlaşan iş şəraiti və ifrat rəqabət mühiti ofis daxili qarşıdurmaları artırır. Hər kəsin özünü göstərmək istədiyi, "irəli keçmək" üçün qeyri-etik üsullara əl atdığı iş yerlərində, şəxsi maraqların ön plana çıxması nəticəsində insanlar daha çox psixoloji təzyiqə məruz qalır. Nəticədə, əvvəllər kollektivdə mövcud olan müsbət münasibətlər yerini düşmənçilik atmosferinə buraxır. <strong>Bu atmosferin ən açıq təzahürü isə iş yerində rəhbər və ya həmkarlar tərəfindən həyata keçirilən "Mobbing"dir.</strong></p>
<p><br></p>
<h3><strong><img src="https://serkerde.com/uploads/posts/2024-11/mobb.jpg" alt="" style="display:block;margin-left:auto;margin-right:auto;"> </strong></h3>
<h3><strong>Mobbing: Səssiz Zorakılıq</strong></h3>
<p>İş yerləri çox zaman peşəkar nailiyyətlərin səhnəsi kimi görünür. Amma bu səhnənin arxasında heç kimin danışmadığı bir savaş var. Bu savaş qışqırıq və ya açıq zorakılıq deyil; bu, səssiz və görünməz bir savaşdır. <strong>"Mobbing"</strong>, yəni iş yerində psixoloji terror, öz zərərli torunu salaraq qurbanlarını zəif salır və təşkilatların mənəvi dayaqlarını çökdürür.</p>
<p>Bir düşünün: Hər gün yeni ideyalarla işə gəlirsiniz, lakin günlər keçdikcə iş mühiti dəyişir. Gözlər üzərinizdədir, amma sözlər susqundur. Hər görüşdə fikirləriniz kəsilir, təkliflərinizə məhəl qoyulmur. Tədricən özünüzü təcrid olunmuş və hətta görünməz hiss edirsiniz. Bu artıq fərdi bir problem deyil – bu, mobbing adlı səssiz şiddətdir.   </p>
<p><br></p>
<h3><strong>Mobbingin Anatomiyası və Tərəfləri</strong></h3>
<p>Mobbing prosesində hər kəs müəyyən bir rola sahibdir:</p>
<ul>
<li>
<p><strong>Zalımlar:</strong> Bunlar zəif xarakterli, yüksək nəzarət ehtiyacı olan, fərqliliklərə dözümsüz insanlardır. Onların əsas məqsədi qurbanı zəiflədərək özlərini güclü hiss etməkdir. Riyakar komplimentlər, eyham dolu şərhlər və sistemli təcrid onların əsas silahıdır.</p>
</li>
<li>
<p><strong>Qurbanlar:</strong> Çox vaxt işinə sadiq, bacarıqlı və dürüst insanlar mobbingin əsas hədəfinə çevrilir. Onların müsbət keyfiyyətləri zalımları narahat edir, çünki bu insanlar onların zəif cəhətlərini üzə çıxarır.</p>
</li>
<li>
<p><strong>Tamaşaçılar:</strong> Çox vaxt susqun qalmağı üstün tutan insanlardır. Onlar vəziyyətə müdaxilə etməkdən çəkinir və ya işlərini itirmək qorxusu ilə sükut edir. Lakin onların susqunluğu mobbingin davam etməsinə səbəb olur.</p>
</li>
</ul>
<p><strong>Misal:</strong><br>Bir şirkətdə yüksək performansı ilə seçilən bir əməkdaş həmkarları tərəfindən məqsədli şəkildə təcrid edilmişdi. Uğurları tənqid edilir, şəxsi əşyalarına qəsdən ziyan vurulurdu. Bu vəziyyət onun sağlamlığına və iş motivasiyasına ciddi zərbə vurdu, nəticədə işçi istefa verdi. Bu hadisə yalnız qurbanın həyatını deyil, kollektivin harmoniyasını və şirkətin nüfuzunu da sarsıtdı.</p>
<p><strong>Mobbingin Əlamətləri: Nə Zaman Fəaliyyətə Keçməli?</strong></p>
<p>Mobbingin əlamətləri incə başlayır, lakin zamanla güclənərək qurbanı ciddi mənəvi sarsıntıya sürükləyir. Bəzi əlamətlər aşağıdakılardır:</p>
<ul>
<li>Davamlı tənqid və əsassız iradlar.</li>
<li>Fikirlərin kəsilməsi və ya təkliflərin diqqətdən kənarda qalması.</li>
<li>Həmkarların və ya rəhbərin açıq şəkildə münasibət göstərməməsi.</li>
<li>Yazılı və şifahi təhdidlər, qərəzli şərhlər.</li>
<li>Qurbanın iş proseslərindən təcrid edilməsi və iclaslara çağırılmaması.</li>
<li>Şirkət daxilində qurban haqqında dedi-qoduların yayılması.</li>
</ul>
<p><strong>Mühüm qeyd:</strong> Mütəxəssislər mobbingin yalnız bir neçə hadisədən ibarət olmadığını vurğulayır. <strong>Bu davranışlar sistematik və davamlı olmalıdır.</strong> Əgər iş yerində 6 aydan çox müddət ərzində bu əlamətlərlə üzləşirsinizsə, bu artıq ciddi bir problemdir.</p>
<p><br></p>
<h3><strong><img src="https://serkerde.com/uploads/posts/2024-11/isyerinde-mobbing.jpg" alt="" style="display:block;margin-left:auto;margin-right:auto;">  </strong></h3>
<h3><strong>Mobbingin Təsirləri: Fərdi və Təşkilati Fəlakət</strong></h3>
<h4>Şəxsi Təsirlər:</h4>
<ol>
<li><strong>Psixoloji:</strong> Davamlı təzyiq qurbanların özünə inamını azaldır, onları depressiyaya və emosional sarsıntıya sürükləyir.</li>
<li><strong>Fiziki:</strong> Uzunmüddətli stress xroniki xəstəliklərin yaranmasına, yuxusuzluğa və ürək-damar problemlərinə səbəb olur.</li>
<li><strong>Sosial:</strong> Mobbingin təsiri ailə münasibətlərinə də sirayət edir, münaqişələrə, hətta boşanmalara gətirib çıxarır.</li>
</ol>
<h4>Təşkilati Təsirlər:</h4>
<ol>
<li><strong>Mənfi mühit:</strong> İş məhsuldarlığı azalır, əməkdaşlar arasında düşmənçilik yaranır.</li>
<li><strong>İqtisadi zərər:</strong> İşçi dövriyyəsinin artması, təlim xərcləri və hüquqi mübahisələr şirkət büdcəsinə ağır yük gətirir.</li>
<li><strong>Reputasiya itkiləri:</strong> Mobbing halları şirkətlərin cəlbediciliyini və işə götürmə qabiliyyətini azaldır.</li>
</ol>
<h3><strong>Mobbinglə Mübarizə: Çıxış Yolları</strong></h3>
<p>Mobbing təkcə fərdlərin deyil, təşkilatların da mübarizə aparmalı olduğu bir problemdir. Problemi həll etmək üçün həm fərdi, həm də sistematik səviyyədə addımlar atılmalıdır.</p>
<h4>Qurbanlar Üçün Təkliflər:</h4>
<ul>
<li><strong>Faktları sənədləşdirin:</strong> Təzyiq hallarını və təcrid addımlarını dəqiq qeyd edin.</li>
<li><strong>Ünsiyyət qurun:</strong> Sakit, lakin qətiyyətli şəkildə problemi zalımla müzakirə edin.</li>
<li><strong>Hüquqi addımlar atın:</strong> İnsan Resurslarına və ya Həmkarlar İttifaqına müraciət edin.</li>
<li><strong>Psixoloji dəstək alın:</strong> Emosional zədələrin öhdəsindən gəlmək üçün peşəkar köməyə müraciət edin.</li>
</ul>
<h4>Rəhbərlik Üçün Təkliflər:</h4>
<ul>
<li><strong>Maarifləndirmə tədbirləri təşkil edin:</strong> Mobbingin təsirləri haqqında təlimlər keçirin.</li>
<li><strong>Şəffaf siyasət yaradın:</strong> Təşkilat daxilində mobbinglə bağlı qaydalar müəyyənləşdirin.</li>
<li><strong>Dəstək mexanizmləri təmin edin:</strong> Şikayətlərin anonim və təhlükəsiz şəkildə bildirilməsi üçün sistem yaradın.</li>
</ul>
<h3><strong><img src="https://serkerde.com/uploads/posts/2024-11/issizlik-1.jpg" alt="" style="display:block;margin-left:auto;margin-right:auto;"> </strong></h3>
<h3><strong>Sonda: Sükutun Dağıdılması</strong></h3>
<p>Mobbing səssiz, amma dağıdıcı bir problemdir. Bu, yalnız qurbanın deyil, bütün kollektivin məsuliyyətidir. Mobbinglə mübarizə yalnız qanunların deyil, həm də insanların vicdanının bir tələbidir. Sükut yalnız zalımlara güc və cəsarət verir. <strong>Unutmayın: hər bir susqunluq, hər bir görməzdən gəlmə mobbingin davam etməsinə şərait yaradır.</strong></p>
<p>Əgər siz bu vəziyyətin şahidi və ya qurbanısınızsa, sükutu pozun. Bu, yalnız sizin həyatınızı deyil, bütöv iş mühitini yaxşılaşdıra bilər. </p>
<p><b>Bəs siz, bu səssiz savaşın hansı tərəfindəsiniz? Qurban, tamaşaçı, yoxsa dəyişiklik yaradan bir qəhrəman?</b></p>
<p><br></p>
<p><i><b>Sərkərdə Sərxanoğlu</b></i></p>
</div> ]]></content:encoded>
</item><item turbo="true">
<title>Şirkətlərin uğur yolçuluğu: Effektiv Korporativləşmə</title>
<guid isPermaLink="true">https://serkerde.com/index.php?newsid=35</guid>
<link>https://serkerde.com/index.php?newsid=35</link>
<category><![CDATA[Digər yazılar]]></category>
<dc:creator>Serkerde</dc:creator>
<pubDate>Fri, 05 May 2023 01:36:41 +0400</pubDate>
<description><![CDATA[<p><img src="https://serkerde.com/uploads/posts/2023-05/kurumsal-2.jpg" alt="" style="display:block;margin-left:auto;margin-right:auto;"> </p>
<p>Müasir iş dünyasında şirkətlərin ayaqda qalması və uğuru yalnız gərgin rəqabət mühitində rəqabət aparmaqla məhdudlaşmır. Korporativləşmə şirkətlərin davamlı böyüməsi və gələcək çağırışlara cavab verməsi üçün qaçılmaz zərurətdir. Effektiv korporativləşmə prosesi şirkətin təməllərini gücləndirən, səmərəliliyi artıran və rəqabət üstünlüyü təmin edən bir səyahətdir. Şirkətlərin uğura aparan bu mühüm səyahətində korporativləşmənin nə qədər kritik olduğunu öyrənmək üçün sizi bu məqaləni oxumağa dəvət edirəm.</p>]]></description>
<turbo:content><![CDATA[ <p>Müasir iş dünyasında şirkətlərin ayaqda qalması və uğuru yalnız gərgin rəqabət mühitində rəqabət aparmaqla məhdudlaşmır. Korporativləşmə şirkətlərin davamlı böyüməsi və gələcək çağırışlara cavab verməsi üçün qaçılmaz zərurətdir. Effektiv korporativləşmə prosesi şirkətin təməllərini gücləndirən, səmərəliliyi artıran və rəqabət üstünlüyü təmin edən bir səyahətdir. Şirkətlərin uğura aparan bu mühüm səyahətində korporativləşmənin nə qədər kritik olduğunu öyrənmək üçün sizi bu məqaləni oxumağa dəvət edirəm.</p>
<p>Hər bir şirkət uğura aparan yolda unikal səyahətə çıxır. Bununla belə, effektiv korporativləşmə bu səyahətin əsas bələdçisidir. Şirkətlər strateji idarəetmə və hədəflərin müəyyən edilməsi ilə başlayır. Aydın baxış və missiya şirkətin gələcək hədəflərini müəyyənləşdirir və hər bir işçinin diqqətini ümumi məqsədə yönəldir. Bu, şirkətin möhkəm təməl üzərində qurulmasını və uğura doğru addımlar atmasını təmin edir.</p>
<p>Korporativləşmənin digər mühüm sütunu təşkilati strukturun gücləndirilməsidir. Şirkətlər aydın iyerarxiya quraraq səlahiyyət və məsuliyyətlərini aydın şəkildə müəyyənləşdirirlər. Bu, ünsiyyəti asanlaşdırır, qərar vermə proseslərini sürətləndirir və əməkdaşlıq ruhunu gücləndirir. Şirkət daxilində rolların və vəzifələrin aydınlaşdırılması hər bir işçinin güclü töhfə verməsini təmin edir və şirkətin uğura doğru irəliləməsinə kömək edir.</p>
<p>Effektiv korporativləşmənin digər mühüm elementi biznes proseslərinin optimallaşdırılmasıdır. Şirkətlər təkrarlanan prosesləri müəyyən etməklə standartlaşdırma və avtomatlaşdırmaya imkan verir. Bu, səhvləri azaldır, səmərəliliyi artırır və resurslardan səmərəli istifadəni təmin edir. Biznes proseslərinin müntəzəm idarə olunması şirkətin rəqabət üstünlüyünü gücləndirir və uğura doğru irəliləməsinə şərait yaradır.</p>
<p>Bununla belə, yadda saxlamaq lazımdır ki, korporativləşmə təkcə struktur elementlərlə bağlı deyil. Möhkəm korporativ mədəniyyətin formalaşdırılması da şirkətlər üçün mühüm amildir. Dəyərlərin müəyyən edilməsi və etik standartların qəbul edilməsi şirkətə işçilər arasında inam, motivasiya və əməkdaşlığı gücləndirən mühit yaratmağa imkan verir. Güclü korporativ mədəniyyət şirkətin şəxsiyyətini formalaşdırır və işçilərin şirkətin məqsədlərinə sadiq qalmasını təmin edir.</p>
<p>Effektiv korporativləşmə prosesi, həmçinin, davamlı təkmilləşdirmə və innovasiyaları təşviq etməlidir. Şirkətlər rəqabət üstünlüklərini qorumaq və gələcək tələblərə cavab vermək üçün öz biznes proseslərini davamlı olaraq təkmilləşdirməli və innovativ layihələrə diqqət yetirməlidirlər. İnnovasiya şirkətlərə rəqabət üstünlüyü əldə etməyə imkan verir və onlara sürətlə dəyişən iş dünyasında qabaqcıl olmağa imkan verir.</p>
<p>Nəticə etibarilə, effektiv korporativləşmə prosesi şirkətlərin uğura aparan səyahətində mühüm rol oynayır. Strateji idarəetmə, gücləndirilmiş təşkilati struktur, optimallaşdırılmış biznes prosesləri, möhkəm korporativ mədəniyyət və davamlı təkmilləşdirmə və innovasiya şirkətlərə rəqabət üstünlüyü əldə etməyə, səmərəliliyi maksimuma çatdırmağa və davamlı inkişafa nail olmağa imkan verir. Effektiv korporativləşmə şirkətlərin bu mühüm səyahətində düzgün addımların atılmasını təmin edir və  onları davamlı uğura aparır.</p>
<p><img src="https://www.ideakurumsal.com/wp-content/uploads/2019/11/kurumsal-1024x384.jpg" alt=""></p>
<p><strong>Korporativləşmənin tərifi:</strong></p>
<p>Korporativləşmə şirkətin fəaliyyətini sistemli şəkildə idarə etmək, onun proseslərini optimallaşdırmaq və bütövlükdə təşkil etmək deməkdir. Buraya şirkətin təşkilati strukturlarının yaradılması, idarəetmə sistemlərinin yaradılması, siyasət və prosedurların müəyyən edilməsi və işçilər arasında korporativ mədəniyyətin yayılması daxildir. Korporativləşmə prosesi şirkəti daha səmərəli, effektiv və idarəolunan edir.</p>
<p><strong>Korporativləşmənin əhəmiyyəti:</strong></p>
<p><strong>Davamlılıq: </strong></p>
<ul>
<li>Korporativləşmə şirkətin uzunmüddətli davamlılığı üçün mühüm amildir. Yaxşı strukturlaşdırılmış korporativ sistem şirkətə müəyyən bir şəxsdən və ya qrupdan asılı olmadan fəaliyyətini davam etdirməyə imkan verir. Bu, şirkətə hətta keçid dövrlərində belə idarəetməni və biznes proseslərini effektiv şəkildə saxlamağa imkan verir.</li>
</ul>
<p><strong>Səmərəlilik:</strong></p>
<ul>
<li>Korporativləşmə biznes proseslərini optimallaşdırmaq və standartlaşdırmaqla səmərəliliyi artırır. Təkrarlanan proseslər və aydın siyasət və prosedurlar resurslardan səmərəli istifadəni təmin edir. Bu, vaxta və xərclərə qənaət edilməsinə imkan verir və şirkətin rəqabət üstünlüyünü artırır.</li>
</ul>
<p><strong>Böyümə və Genişlənmə:</strong></p>
<ul>
<li>Korporativləşmə şirkətin böyüməsində və genişlənməsində mühüm rol oynayır. Yaxşı strukturlaşdırılmış korporativ sistem yeni bazarlara giriş, yeni məhsul və xidmətlərin təqdim edilməsi və ya birləşmə və satınalmalar kimi böyümə imkanlarını idarə etmək üçün fundamental çərçivə təmin edir.</li>
</ul>
<p><strong>Yaxşı Reputasiya və Etibarlılıq:</strong></p>
<ul>
<li>Korporativləşmə şirkətin reputasiyasını gücləndirir və ona etibar qazanmağa kömək edir. Korporativ struktur şirkətin etik standartlara riayət etməsini, şəffaf fəaliyyət göstərməsini və müştərilər, işçilər və maraqlı tərəflərlə möhkəm əlaqələr qurmasını təmin edir. Bu, şirkətə müştəri loyallığını qazanmağa, rəqabətdə fərqlənməyə və daha geniş bazarın etibarını qazanmağa imkan verir.</li>
</ul>
<p><strong>Yaradıcılığı və İnnovasiyaları Təşviq Edin:</strong></p>
<ul>
<li>Korporativləşmə yaradıcılığı və yeniliyi təşviq edən mühit yaradır. Yaxşı strukturlaşdırılmış korporativ sistem işçiləri fikirlərini bölüşməyə, innovativ layihələri inkişaf etdirməyə və şirkətin inkişafını daim dəstəkləməyə təşviq edir. Bu, şirkətin rəqabət üstünlüyünü artırır və gələcək uğurun əsasını qoyur.</li>
</ul>
<p><strong><img src="https://gsomem.com.tr/upload/urunler/temp/crop_resim-510541_w850_h400.jpg" alt="Kurumsallaşma ve Kurum Kültürü"></strong></p>
<p><strong>Nəticə:</strong></p>
<p>Korporativləşmə şirkətlər üçün strateji əhəmiyyət kəsb edir və uzunmüddətli davamlılıq, səmərəlilik, böyümə potensialı, reputasiya və innovasiya kimi bir çox üstünlüklər gətirir. Korporativ struktur şirkətə məqsədlərinə çatmağa, rəqabət üstünlüyü əldə etməyə və dəyişən biznes mühitinə uyğunlaşmağa imkan verir. Şirkətlərin korporativləşməyə önəm verməsi onların uğurlarının və uzunmüddətli uğurlu gələcəyinin əsasını təşkil edir.</p>
<p>Sərkərdə Sərxanoğlu</p> ]]></turbo:content>
<content:encoded><![CDATA[ <p>Müasir iş dünyasında şirkətlərin ayaqda qalması və uğuru yalnız gərgin rəqabət mühitində rəqabət aparmaqla məhdudlaşmır. Korporativləşmə şirkətlərin davamlı böyüməsi və gələcək çağırışlara cavab verməsi üçün qaçılmaz zərurətdir. Effektiv korporativləşmə prosesi şirkətin təməllərini gücləndirən, səmərəliliyi artıran və rəqabət üstünlüyü təmin edən bir səyahətdir. Şirkətlərin uğura aparan bu mühüm səyahətində korporativləşmənin nə qədər kritik olduğunu öyrənmək üçün sizi bu məqaləni oxumağa dəvət edirəm.</p>
<p>Hər bir şirkət uğura aparan yolda unikal səyahətə çıxır. Bununla belə, effektiv korporativləşmə bu səyahətin əsas bələdçisidir. Şirkətlər strateji idarəetmə və hədəflərin müəyyən edilməsi ilə başlayır. Aydın baxış və missiya şirkətin gələcək hədəflərini müəyyənləşdirir və hər bir işçinin diqqətini ümumi məqsədə yönəldir. Bu, şirkətin möhkəm təməl üzərində qurulmasını və uğura doğru addımlar atmasını təmin edir.</p>
<p>Korporativləşmənin digər mühüm sütunu təşkilati strukturun gücləndirilməsidir. Şirkətlər aydın iyerarxiya quraraq səlahiyyət və məsuliyyətlərini aydın şəkildə müəyyənləşdirirlər. Bu, ünsiyyəti asanlaşdırır, qərar vermə proseslərini sürətləndirir və əməkdaşlıq ruhunu gücləndirir. Şirkət daxilində rolların və vəzifələrin aydınlaşdırılması hər bir işçinin güclü töhfə verməsini təmin edir və şirkətin uğura doğru irəliləməsinə kömək edir.</p>
<p>Effektiv korporativləşmənin digər mühüm elementi biznes proseslərinin optimallaşdırılmasıdır. Şirkətlər təkrarlanan prosesləri müəyyən etməklə standartlaşdırma və avtomatlaşdırmaya imkan verir. Bu, səhvləri azaldır, səmərəliliyi artırır və resurslardan səmərəli istifadəni təmin edir. Biznes proseslərinin müntəzəm idarə olunması şirkətin rəqabət üstünlüyünü gücləndirir və uğura doğru irəliləməsinə şərait yaradır.</p>
<p>Bununla belə, yadda saxlamaq lazımdır ki, korporativləşmə təkcə struktur elementlərlə bağlı deyil. Möhkəm korporativ mədəniyyətin formalaşdırılması da şirkətlər üçün mühüm amildir. Dəyərlərin müəyyən edilməsi və etik standartların qəbul edilməsi şirkətə işçilər arasında inam, motivasiya və əməkdaşlığı gücləndirən mühit yaratmağa imkan verir. Güclü korporativ mədəniyyət şirkətin şəxsiyyətini formalaşdırır və işçilərin şirkətin məqsədlərinə sadiq qalmasını təmin edir.</p>
<p>Effektiv korporativləşmə prosesi, həmçinin, davamlı təkmilləşdirmə və innovasiyaları təşviq etməlidir. Şirkətlər rəqabət üstünlüklərini qorumaq və gələcək tələblərə cavab vermək üçün öz biznes proseslərini davamlı olaraq təkmilləşdirməli və innovativ layihələrə diqqət yetirməlidirlər. İnnovasiya şirkətlərə rəqabət üstünlüyü əldə etməyə imkan verir və onlara sürətlə dəyişən iş dünyasında qabaqcıl olmağa imkan verir.</p>
<p>Nəticə etibarilə, effektiv korporativləşmə prosesi şirkətlərin uğura aparan səyahətində mühüm rol oynayır. Strateji idarəetmə, gücləndirilmiş təşkilati struktur, optimallaşdırılmış biznes prosesləri, möhkəm korporativ mədəniyyət və davamlı təkmilləşdirmə və innovasiya şirkətlərə rəqabət üstünlüyü əldə etməyə, səmərəliliyi maksimuma çatdırmağa və davamlı inkişafa nail olmağa imkan verir. Effektiv korporativləşmə şirkətlərin bu mühüm səyahətində düzgün addımların atılmasını təmin edir və  onları davamlı uğura aparır.</p>
<p><img src="https://www.ideakurumsal.com/wp-content/uploads/2019/11/kurumsal-1024x384.jpg" alt=""></p>
<p><strong>Korporativləşmənin tərifi:</strong></p>
<p>Korporativləşmə şirkətin fəaliyyətini sistemli şəkildə idarə etmək, onun proseslərini optimallaşdırmaq və bütövlükdə təşkil etmək deməkdir. Buraya şirkətin təşkilati strukturlarının yaradılması, idarəetmə sistemlərinin yaradılması, siyasət və prosedurların müəyyən edilməsi və işçilər arasında korporativ mədəniyyətin yayılması daxildir. Korporativləşmə prosesi şirkəti daha səmərəli, effektiv və idarəolunan edir.</p>
<p><strong>Korporativləşmənin əhəmiyyəti:</strong></p>
<p><strong>Davamlılıq: </strong></p>
<ul>
<li>Korporativləşmə şirkətin uzunmüddətli davamlılığı üçün mühüm amildir. Yaxşı strukturlaşdırılmış korporativ sistem şirkətə müəyyən bir şəxsdən və ya qrupdan asılı olmadan fəaliyyətini davam etdirməyə imkan verir. Bu, şirkətə hətta keçid dövrlərində belə idarəetməni və biznes proseslərini effektiv şəkildə saxlamağa imkan verir.</li>
</ul>
<p><strong>Səmərəlilik:</strong></p>
<ul>
<li>Korporativləşmə biznes proseslərini optimallaşdırmaq və standartlaşdırmaqla səmərəliliyi artırır. Təkrarlanan proseslər və aydın siyasət və prosedurlar resurslardan səmərəli istifadəni təmin edir. Bu, vaxta və xərclərə qənaət edilməsinə imkan verir və şirkətin rəqabət üstünlüyünü artırır.</li>
</ul>
<p><strong>Böyümə və Genişlənmə:</strong></p>
<ul>
<li>Korporativləşmə şirkətin böyüməsində və genişlənməsində mühüm rol oynayır. Yaxşı strukturlaşdırılmış korporativ sistem yeni bazarlara giriş, yeni məhsul və xidmətlərin təqdim edilməsi və ya birləşmə və satınalmalar kimi böyümə imkanlarını idarə etmək üçün fundamental çərçivə təmin edir.</li>
</ul>
<p><strong>Yaxşı Reputasiya və Etibarlılıq:</strong></p>
<ul>
<li>Korporativləşmə şirkətin reputasiyasını gücləndirir və ona etibar qazanmağa kömək edir. Korporativ struktur şirkətin etik standartlara riayət etməsini, şəffaf fəaliyyət göstərməsini və müştərilər, işçilər və maraqlı tərəflərlə möhkəm əlaqələr qurmasını təmin edir. Bu, şirkətə müştəri loyallığını qazanmağa, rəqabətdə fərqlənməyə və daha geniş bazarın etibarını qazanmağa imkan verir.</li>
</ul>
<p><strong>Yaradıcılığı və İnnovasiyaları Təşviq Edin:</strong></p>
<ul>
<li>Korporativləşmə yaradıcılığı və yeniliyi təşviq edən mühit yaradır. Yaxşı strukturlaşdırılmış korporativ sistem işçiləri fikirlərini bölüşməyə, innovativ layihələri inkişaf etdirməyə və şirkətin inkişafını daim dəstəkləməyə təşviq edir. Bu, şirkətin rəqabət üstünlüyünü artırır və gələcək uğurun əsasını qoyur.</li>
</ul>
<p><strong><img src="https://gsomem.com.tr/upload/urunler/temp/crop_resim-510541_w850_h400.jpg" alt="Kurumsallaşma ve Kurum Kültürü"></strong></p>
<p><strong>Nəticə:</strong></p>
<p>Korporativləşmə şirkətlər üçün strateji əhəmiyyət kəsb edir və uzunmüddətli davamlılıq, səmərəlilik, böyümə potensialı, reputasiya və innovasiya kimi bir çox üstünlüklər gətirir. Korporativ struktur şirkətə məqsədlərinə çatmağa, rəqabət üstünlüyü əldə etməyə və dəyişən biznes mühitinə uyğunlaşmağa imkan verir. Şirkətlərin korporativləşməyə önəm verməsi onların uğurlarının və uzunmüddətli uğurlu gələcəyinin əsasını təşkil edir.</p>
<p>Sərkərdə Sərxanoğlu</p> ]]></content:encoded>
</item></channel></rss>